Bông Hồng Trên Ngọn Đồi Xanh

---

Tóm tắt & Review (Đánh Giá) tiểu thuyết Bông Hồng Trên Ngọn Đồi Xanh của tác giả Louisa May Alcott & Quách Cẩm Phương (dịch).

“Nếu các cô bé như cháu học được vẻ đẹp thực sự là gì, không cố bó chặt cơ thể, nhịn đói hay tẩy trắng làn da của mình, cháu sẽ tiết kiệm được cả đống thời gian, tiền bạc, và không cần phải chịu nhiều đau đớn đến thế. Một tâm hồn vui vẻ trong một cơ thể khỏe mạnh sẽ tạo ra vẻ đẹp hoàn hảo nhất cho bất cứ người đàn ông hay phụ nữ nào.”

Với tư tưởng tiến bộ cùng văn phong đơn giản nhưng không kém phần hài hước, Louisa May Alcott đã tạo nên một tác phẩm tuyệt vời khiến biết bao thế hệ độc giả say sưa theo dõi. Thông qua quá trình hòa nhập với cuộc sống mới của cô bé Rose rụt rè, nhút nhát bên những người bà, người thím cổ hủ cùng những người anh em họ ồn ào, hiếu động, Bông hồng trên ngọn đồi xanh đã đem đến một câu chuyện thú vị, hấp dẫn về tình bạn và tình thân. Mang trong mình những giá trị nhân văn sâu sắc, tác phẩm xứng đáng được coi là một kiệt tác dành cho các bạn đọc nhỏ tuổi.

-------

Louisa May Alcott (1832 - 1888)

Là một nhà văn, nhà thơ người Mỹ, được biết đến nhiều nhất với tiểu thuyết Những người phụ nữ nhỏ bé (Little Women - 1868). Bà sinh ra trong một gia đình trí thức tại Germantown, thuộc phía tây bắc của Philadelphia, bang Pennsylvania, Mỹ. Do gia cảnh nghèo khó nên bà phải đi làm từ rất sớm để kiếm tiền phụ giúp gia đình. Những áp lực trong cuộc sống đã thúc đẩy bà lựa chọn con đường viết lách như một lối thoát và chính lựa chọn này đã đem lại thành công cho bà.

Các tác phẩm tiêu biểu:

- Những Cô Gái Nhỏ (Bốn Cô Con Gái Nhà Bác Sĩ March) (1868)

- Những Chàng Trai Nhỏ (1871)

- Các Cậu Bé Của Jo (1886)

- An Old Fashioned Girl (1870)

- Bông Hồng Trên Ngọn Đồi Xanh (1875)

- Rose in Bloom (1876)
- Chuyện Gia Đình March: Những Người Vợ Tốt
-...

***

Rose Campbell – bông hồng đáng yêu, duyên dáng – có hoàn cảnh đặc biệt: mẹ không còn, cha vừa mới mất. Cô bé được các bà đưa về chăm sóc ở Ngọn đồi xanh. Ở đây, cô được làm quen với gia đình quý tộc Campbell có nguồn gốc Scotland giàu có với nhiều thế hệ: những người bà, những người thím, các ông chú và 7 người anh em họ hiếu động, nghịch ngợm. Mặc dù cô bé được quan tâm nuôi dưỡng quá mức cần thiết nhưng những người lớn tỏ ra vô cùng lo lắng cho sinh linh yếu ớt và nhút nhát ấy. Cô bé được chú Alec nhận làm người giám hộ với lời cam kết sẽ thay đổi cô bé trong vòng 1 năm. Không biết cánh bướm u buồn ấy có thể hoà nhập thế nào với thế giới mới?

Những ngày tháng đẹp

Xuyên suốt tiểu thuyết là hành trình từ bỏ cuộc sống buồn tẻ trước đây để hoà nhập với cuộc sống mới của cô bé cô đơn với tính cách khác người. Mặc dù có mâu thuẫn về cách giáo dục trẻ con với những người khác nhưng chú Alec đã tạo ra cho Rose phép thần kì diệu có tác động không nhỏ đến cuộc sống của cô. Chú Alec đã thay đổi thực đơn cho cô bé: bỏ cà phê thay vào đó là uống sữa bò, chú còn tặng cô bé chiếc gối thơm cho dễ ngủ, thay thuốc bằng “bánh mì nâu”,… Chú còn đưa cô bé đi những chuyến vui chơi khám phá thế giới bên ngoài cùng những buổi cắm trại lí thú rời xa sách vở, tạo riêng cho cô bé một căn phòng đặc biệt,…Chính những điều khác biệt đó đã tạo cho cô bé ấn tượng khó quên khi sống ở môi trường mới, gia đình thứ 2 của cô. Rose đã trải qua những bài học vô cùng bổ ích và lí thú khi được học hành, vui chơi bên những người họ hàng thân yêu. Những tháng ngày bên các bà, các thím và những người anh em họ cùng sự quan tâm chu đáo của chú Alec thực sự là những kỉ niệm đẹp đối với Rose.


Một cuốn sách thắm đượm tính nhân văn

Thành công lớn nhất của tác giả trong cuốn sách này là ca ngợi tình bạn cao quý và tình thân ấm áp, ngọt ngào giữa các thành viên trong đại gia đình ở Ngọn đồi xanh. Đó là tình bạn gắn bó, thân thiết không khoảng cách giữa cô chủ nhỏ Rose và cô bé giúp việc Phebe. Họ dành cho nhau những quan tâm đặc biệt như những người chị em gái trong gia đình. Còn 7 cậu anh em họ tuy ngoại hình và tính cách khác nhau nhưng luôn thương yêu và trân trọng Rose. Cô bé vui lên rất nhiều kể từ khi gặp họ, quan niệm về con trai của cô cũng khác trước và cô coi họ như những người anh em trai thực thụ. Những người thím tuy có những quan tâm thái quá và quan niệm cổ hủ trong giáo dục trẻ nhưng cũng có những biểu hiện quan tâm đến việc học hành cũng như ngoại hình của cô bé như những người mẹ dành cho cô con gái yêu. Rose cũng học được từ những người bà của mình những công việc hữu ích mà một cô gái cần có, họ vừa là người bà vừa là người thầy của cô. Và thật may mắn, chú Alec vốn là một bác sĩ với tư tưởng tiến bộ đã dành tình thương và trách nhiệm vô bờ như một người cha của mình giúp cô bé trở lại với cuộc sống tươi đẹp. Từ một cô bé nhút nhát, xanh xao, sống thiếu thốn tình cảm Rose đã trở thành một đoá hồng rực rỡ dưới ánh mặt trời, toả hương thơm ngát với vẻ đẹp khoẻ mạnh của một thiếu nữ có trái tim tràn ngập yêu thương dành cho những người xung quanh mình. Đó là món quà quý giá nhất mà Thượng Đế ban tặng cho đại gia đình Ngọn đồi xanh.

Văn phong đơn giản, hài hước

Cuốn sách là tặng phẩm giá trị dành cho lứa tuổi mới lớn với văn phong đơn giản, dễ hiểu, phù hợp tâm lí lứa tuổi. 24 chương truyện là những câu chuyện vừa ấm áp tình người vừa ngộ nghĩnh, hài hước. Người đọc chắc hẳn không thể nào quên khoảnh khắc đẹp giữa cô bé Phebe và cô bé Rose trò chuyện hồn nhiên với nhau cùng những việc làm thể hiện sự quan tâm đến nhau sâu sắc. Hoặc hình ảnh chú Alec tuy đã ở ngưỡng 40 tuổi nhưng hành vi chẳng khác nào chú nhóc mới lớn thoắt ẩn thoắt hiện ở những chương đầu truyện, cùng với đó là những cái ôm hôn thắm thiết và những lời nói, hành động chú dành cho Rose khiến người đọc vô cùng xúc động. Biết bao lần nữ văn sĩ miêu tả những cô cậu nhóc trò chuyện cùng nhau cùng với những màn trêu chọc nho nhỏ khiến độc giả không khỏi phì cười. Tất cả tạo nên một phong cách rất riêng mà chỉ Louisa May Alcott mới có.

Nguyễn Minh​

***

Rose ngồi một mình trong căn phòng khách lớn và đẹp đẽ nhất của tòa lâu đài, chiếc khăn tay đặt ngay bên cạnh, sẵn sàng đón chờ những giọt nước mắt đầu tiên, vì cô đang nghĩ tới những rắc rối của mình nên có thể sẽ khóc một trận như mưa. Cô đã chạy vào căn phòng này bởi đây là nơi thích hợp để đau khổ; nó tối và tĩnh lặng, chất đầy đồ cổ, những tấm rèm u buồn, khắp xung quanh treo toàn tranh chân dung của các quý ông nghiêm nghị trong bộ tóc giả, các quý bà mũi khoằm với kiểu tóc cầu kỳ, hay những đứa trẻ mặc áo khoác ngắn hoặc váy chiết eo nhỏ xinh nhìn chằm chằm về phía trước. Đây là nơi tuyệt vời dành cho nỗi thống khổ; từng hạt mưa xuân đang tí tách gõ vào khung cửa sổ dường như cũng đang nức nở: “Hãy khóc đi cô bé, có tôi khóc cùng em rồi đây.”

Rose thực sự có lý do để buồn bã; cô không còn mẹ, mới đây còn mất cả cha, điều đó khiến cô chẳng còn mái ấm nào khác ngoại trừ nơi này, với các bà của mình. Cô mới ở với họ có một tuần, dù rằng các quý bà tốt bụng đã cố gắng hết sức để khiến cô vui, họ vẫn chưa thực sự thành công lắm, bởi cô quá khác biệt so với những đứa trẻ họ đã từng gặp, và họ có cảm giác như mình đang phải chăm sóc cho một cánh bướm u buồn.

Họ đã để cô được tự do trong căn nhà, trong một, hai ngày đầu, cô đã tự tìm niềm vui bằng cách đi lang thang khắp nơi. Đây là một tòa lâu đài cổ tuyệt đẹp, với vô vàn góc khuất yên tĩnh đủ mọi sắc thái, những căn phòng xinh xắn, cùng những hành lang bí ẩn. Cửa sổ được trổ ở những chỗ không ngờ đến, những chiếc ban công nhỏ nhô ra phía trên khu vườn đầy lãng mạn, ở tầng trên còn có cả một đại sảnh dài chứa đầy những đồ vật kỳ lạ được mang về từ khắp nơi trên thế giới; vì gia đình Campbell vốn làm nghề thuyền trưởng suốt nhiều thế hệ.

Thậm chí bà Plenty còn cho phép Rose được lục lọi căn phòng trưng bày đồ gốm sứ tuyệt đẹp của bà - trong đó cất giấu biết bao “món ngon” tuyệt hảo mà bất kỳ đứa trẻ nào cũng yêu thích; nhưng Rose có vẻ không quan tâm lắm đến sự cám dỗ ngọt ngào ấy; nên khi niềm hy vọng đó sụp đổ, bà Plenty đành bỏ cuộc trong nỗi tuyệt vọng.

Bà Peace hiền dịu đã thử sức với tất cả những món đồ may vá đẹp đẽ, lên kế hoạch làm một cái tủ quần áo cho búp bê, đủ để chiếm trọn trái tim của các bé gái, kể cả những bé gái lớn hơn. Nhưng Rose chẳng mấy thích thú những chiếc mũ bằng vải xa tanh hồng cùng những đôi bít tất tí hon, mặc dù cô vẫn ngoan ngoãn khâu vá cho tới khi bà Peace bắt gặp cô dùng đuôi của một chiếc váy cưới lau nước mắt, vậy là phát hiện ấy đã đặt dấu chấm hết cho sự nghiệp may vá của cô.

Sau đó, cả hai bà đã bàn bạc với nhau rồi chọn ra một đứa trẻ gương mẫu trong khu để mời tới chơi cùng cô cháu gái. Nhưng Annabel Bliss lại là thất bại nặng nề nhất trong tất cả các thất bại, vì Rose không thể nào chịu nổi khi nhìn thấy cô bé ấy, cô bảo Annabel giống hệt một con búp bê bằng sáp đến nỗi cô muốn nhéo cho cô bé ấy một cái để xem liệu cô bé ấy có kêu ré lên không. Thế là Annabel bé bỏng, nghiêm nghị được mời về nhà, còn các bà đã quá mỏi mệt nên quyết định để mặc Rose tự xoay xở trong một, hai ngày.

Thời tiết xấu và một cơn cảm lạnh khiến cô phải ở trong nhà; cô dành phần lớn thời gian trong thư viện, nơi cất giữ những cuốn sách của cha cô. Ở đây, cô đọc rất nhiều sách, thi thoảng khóc một chút, và mơ nhiều giấc mơ tươi sáng, những giấc mơ có thể khiến một đứa trẻ giàu trí tưởng tượng cảm thấy thoải mái, thích thú. Việc này hợp với cô hơn bất cứ thứ gì khác, nhưng nó không tốt cho cô. Cô trở nên xanh xao, hai mắt nặng trĩu, lờ đờ, dẫu cho bà Plenty có cho cô uống nhiều chất sắt đến nỗi đủ để làm hẳn một cái bếp, còn bà Peace chăm cô ăn như chăm một chú chó xù.

Nhìn cảnh này, những người bà tội nghiệp phải vò đầu bứt tai để nghĩ ra một thú vui mới, họ quyết định mạo hiểm một phen, dù cho không mấy hy vọng là sẽ thành công. Họ không nói gì với Rose về kế hoạch cho buổi chiều thứ Bảy này, thay vào đó, họ để cô một mình cho tới lúc bí mật khổng lồ được “bật mí”. Họ có chút mơ mộng rằng cô bé kỳ lạ ấy sẽ tìm thấy niềm vui ở cái nơi không mong chờ nhất.

Trước khi cô kịp rớt nước mắt, một tiếng động phá vỡ bầu im lặng, khiến cô dỏng tai lên. Đó chỉ là tiếng hót ríu rít nhẹ nhàng của một chú chim, nhưng có vẻ đây là một chú chim đặc biệt. Trong một lúc, cô nghe thấy tiếng hót ríu rít nhẹ nhàng biến thành tiếng huýt sáo đầy sống động, rồi đến tiếng láy rền, tiếng cúc cu, tiếng chiêm chiếp và kết thúc bằng một âm thanh hòa trộn tất cả các nốt nhạc, như thể chú chim vừa mới bật cười thành tiếng. Rose cũng cười và quên đi nỗi thống khổ của mình, cô nhảy bật dậy, hăm hở nói:

“Một con chim nhại. Nó ở đâu thế nhỉ?”

Cô chạy dọc theo dãy hành lang dài, nhòm ra ngoài cánh cửa ở cả hai đầu, nhưng không thấy bất kỳ loài lông vũ nào ngoại trừ một con gà đang quết đuôi dưới tán lá ngưu bàng. Cô lắng nghe lần nữa, âm thanh ấy dường như ở bên trong căn nhà. Cô lại lao đi, hào hứng với cuộc rượt đuổi, đi theo giai điệu biến đổi không ngừng ấy tới cánh cửa của căn phòng chứa đồ sứ.

“Ở trong này sao? Thú vị thật đấy!” Cô nói. Nhưng khi cô bước chân vào, chẳng có con chim nào cả, ngoại trừ đôi chim nhạn có nụ hôn vĩnh cửu được đặt trên kệ đồ gốm sứ Quảng Đông. Đột nhiên, gương mặt Rose sáng bừng lên, cô nhẹ nhàng mở cái cửa trượt, ngó vào trong bếp. Nhưng giai điệu ấy đã ngừng lại, tất cả những gì cô nhìn thấy là một cô gái đeo chiếc tạp dề màu xanh da trời đang kì cọ nền lò sưởi. Rose nhìn chăm chăm vào cô gái ấy suốt một phút, rồi đột nhiên hỏi:

“Chị nghe thấy tiếng con chim nhại chứ?”

“Đó là chim Phebe.” Cô gái trả lời, đôi mắt đen láy sáng lấp lánh khi cô ấy ngước nhìn lên.

“Nó bay đi đâu mất rồi?”

“Nó vẫn ở nguyên đây.”

“Ở đâu cơ?”

“Trong cổ họng của tôi. Cô muốn nghe tiếng nó không?”

“Ôi, có chứ! Tôi vào ngay đây.” Rồi Rose leo qua cái cửa trượt, trèo sang chiếc kệ để đồ rộng hơn ở phía bên kia, vì đang vội và bối rối nên cô không thể lãng phí thời gian đi vòng vèo bằng đường cửa chính được.

Cô gái lau sạch tay, đứng bắt tréo chân trên tấm thảm trải sàn giữa đống bọt xà phòng, rồi từ trong cái cổ họng nhỏ nhắn của cô ấy phát ra tiếng líu lo của chim nhạn, tiếng tu huýt của chim cổ đỏ, tiếng gọi bầy của giẻ cùi lam, tiếng hót du dương của chim hét, tiếng gù của chim bồ câu, và rất nhiều âm thanh quen thuộc khác nữa. Giống như lúc nãy, tất cả kết thúc bằng tiếng hoan ca của một chú chim sẻ vườn vừa hót vừa bay nhảy giữa bãi cỏ rộng thênh thang trong một ngày tháng Sáu rực rỡ nắng vàng.
...

Mời các bạn tải đọc sách Bông Hồng Trên Ngọn Đồi Xanh của tác giả Louisa May Alcott & Quách Cẩm Phương (dịch).