Năm 1997, tiểu thuyết Chiến Trận (La Bataille) đoạt Giải thưởng Goncourt và Giải thưởng lớn cho tiểu thuyết của Viện hàn lâm Pháp (Grand prix du roman de l'Académie française).
Ngay trang đầu cuốn tiểu thuyết Chiến Trận, tác giả có lời đề tặng khác thường:
Kính tặng:
Bà Phạm Thị Tiểu Hồng với tất cả tình yêu của tôi
Cô Xuân với lòng thiện cảm
Ngài Balzac với những lời cáo lỗi.
Tại sao lại có những lời xin lỗi Balzac ở đây? Tác giả đã giải thích rằng:
Tôi muốn dẫn các bạn tới tất cả những kinh tởm, những vẻ đẹp của chiến trường; trận đánh của tôi, đó là trận Essling. Cuốn tiểu thuyết này, Balzac đã tính viết, ông nghĩ về nó, ông đi thăm địa danh, gặp gỡ nhân chứng, ghi chú rất nhiều. Ông tuyên bố ý định của mình, trong một lá thư dài, gửi bà Hanska, nhưng bị chi phối bởi cả ngàn dự án này nọ, ông chẳng bao giờ cho chúng ta được đọc cuốn sách đã ám ảnh ông.
Tại sao Balzac muốn kể lại trận chiến Essling? Tại sao ông muốn đưa chúng ta tới ngưỡng cửa thành Vienne, vào năm 1809, cùng với Napoléon? Tại sao không phải là những trận chiến khác: Marengo, Aboukir, Austerlitz, hay Wagram? Tại sao chỉ nội trong hai ngày trời tàn khốc này, khi con người chẳng còn ham muốn chém giết nhau, vậy mà con số nằm xuống cánh đồng lúa mì là 40 ngàn người? Để tìm hiểu, chỉ còn mỗi một cách là, đến lượt tôi vượt sông Danube, phi ngựa cùng Lannes và Masséna, ngửi mùi lửa cháy, run sợ cùng những tiếng đại bác của quân Áo... Thoạt đầu, chỉ là một tra vấn, tiếp theo là tò mò, sau đó là ham muốn, và sau cùng, tiểu thuyết là một điều cần thiết."
***
Sáng thứ ba, ngày 16 tháng 5 năm 1809, một chiếc 1 xe ngựa được một toán kị binh hộ tống từ lâu đài Schönbrunn đi ra chậm rãi lăn bánh dọc theo hữu ngạn sông Danube. Đó là một chiếc xe bình thường như mọi chiếc xe khác, màu ôliu, không mang phù hiệu. Suốt dọc con đường chiếc xe đi qua, những người nông dân Áo bỏ những chiếc mũ đen rộng vành xuống, thái độ dè dặt và không mấy tôn trọng, bởi vì họ biết rõ đám sĩ quan đang ngồi trên lưng những con ngựa Ả Rập kia, lũ ngựa bờm dài và rậm buông rủ xuống hai bên cổ chạy nước kiệu đều đặn; họ ngồi trên những bộ yên phủ da báo, quân phục kiểu Hungari màu hắng pha hồng điều, đính đầy vàng, chiếc lông cò vắt vẻo trên mũ shako. Những chàng kị binh trẻ này thường tháp tùng Berthier, Tham mưu trưởng lực lượng quân chiếm đóng đến khắp mọi nơi trong thành phố.
Qua cửa kính xe hạ thấp, một bàn tay thò ra khỏi ống tay áo vẫy vẫy. Ngay lập tức, quan giám mã Caulaincourt kìm cương con tuấn mã ngay sát cánh cửa xe, hai đầu gối kẹp chặt sườn ngựa. Bằng những cử chỉ rất điệu nghê, tay nâng cao mũ bicorne[1] và đôi găng tay, ông ta rút một tấm bản đồ vùng ngoại ô thành Vienne được gấp nhỏ đính trên một chiếc khuy áo vét, cung kính cúi chào rồi trao cho người ngồi trong xe. Chiếc xe dừng lại sát mép bờ sông, nước đục ngầu chảy xiết.
...
Mời các bạn đón đọc Chiến Trận của tác giả Patrick Rambaud.