Chuyện Hứa Tam Quan Bán Máu

---

Tóm tắt & Review (Đánh Giá) tiểu thuyết Chuyện Hứa Tam Quan Bán Máu của tác giả Dư Hoa & Vũ Công Hoan (dịch).

Câu chuyện xảy ra ở Trung Quốc vào những năm năm mươi, sáu mươi thế kỷ 20, kể lại quá trình bán máu của anh công nhân nhà máy tơ Hứa Tam Quan.

Thời ấy, bán máu có thể kiếm được nhiều tiền hơn làm việc quanh năm. Hứa Tam Quan đã bản máu nhiều lần. Anh bán máu là để cưới vợ, là để cứu chữa cho con trai bệnh nặng, là để long trọng khoản đãi khách quý, là để không bị chết đói, là để sinh tồn. Nhưng cuối cùng, vẫn là vì tình yêu và lòng tôn nghiêm để mà sống.

“Hồi đó khi viết xong cuốn Sống, tôi cho rằng chỉ viết mấy chục năm nay người Trung Quốc chịu khổ thế nào để vượt qua thì hình như chưa đủ, mà còn phải viết tiếp họ sinh sống ra sao để vượt qua, vì vậy tôi đã viết cuốn Chuyện Hứa Tam Quan bán máu.”

Năm 2000 “Chuyện Hứa Tam Quan bán máu” đã được "Nhật báo Trung ương" của Hàn Quốc chọn là 100 cuốn sách cần đọc. Năm 2004, sách đã nhận giải "The Rarmes" - một giải "Nobel Mỹ". Cùng với Sống, Chuyện Hứa Tam Quan bán máu được chọn vào diện 10 tác phẩm có ảnh hưởng nhất những năm 90 của thế kỷ 20 do 100 nhà phê bình và biên tập viên văn học Trung Quốc bình chọn.

Nhà văn Dư Hoa sinh ngày 03-4-1960, tại Hải Diêm, Hàng Châu, tỉnh Triết Giang, Trung Quốc, quê hương của đại văn hào Lỗ Tấn. Dư Hoa từng là thầy thuốc nha khoa, nhà sưu tầm văn học dân gian, và đã qua lớp nghiên cứu sinh do Viện Văn học Lỗ Tấn và Trường Đại học Sư phạm Bắc Kinh phối hợp tổ chức. Dư Hoa thuộc nhà văn thế hệ tiên phong lớp thứ hai, hiện nay chuyên sáng tác tại Bắc Kinh.

Dư Hoa bắt đầu sáng tác từ năm 1983.

Tác phẩm chủ yếu: “Sao trời”, “Một loại hiện thực”, “Chuyện đời như khói”, “Sai lầm bên sông”, “Số kiếp khó tránh”, “Chuyện đã qua và hình phạt”, “Mười tám tuổi ra khỏi nhà đi xa”, “Sự kiện ngẫu nhiên”, “Gào thét trong mưa bụi”, “Sống”, “Chuyện bán máu của Hứa Tam Quan”, “Liệu tôi có tin ở chính mình”, "Tình yêu cổ điển", Huynh đệ… Truyện của Dư Hoa kỳ lạ, khác thường, phương thức kể chuyện độc đáo có một không hai.

Tiểu thuyết này là do Vũ Công Hoan dịch bên www.trieuxuan.info

Tớ thấy rất hay nên quyết định làm ebook này.

Trong lời tựa cuốn sách này bản tiếng Anh, Dư Hoa viết, có hàng vạn chuyện bán máu ở Trung Quốc, ở rất nhiều nơi bán máu đã trở thành phương thức sinh tồn của những người nghèo khổ, thế là đã xuất hiện hết thôn bán máu này đến thôn bán máu khác. Bán máu còn dẫn đến việc lây truyền bệnh AIDS. Khi ông viết cuốn sách này, báo chí Trung Quốc đang kể một câu chuyện cảm động về một người cha có mấy vạn đồng tiền bán máu nuôi được con trai vào đại học.

Trong thời gian đó, mỗi bức thư con trai gửi về xin tiền bố đều là đơn thông báo bán máu, để ông bố lại phải "bán tổ tông" gom đủ tiền cho con trai xin. Nhưng cậu con trai đó đã bỏ học giữa chừng không biết đi đâu, chỉ để lại một số điện thoại không bao giờ gọi được. Người cha sống trong miền rừng xa tắp, mỗi lần gọi điện phải cuốc bộ một chặng đường hơn 3 tiếng đồng hồ, mặc dù vậy ông vẫn đi hết lần này đến lần khác để bấm vào số điện thoại không có thật như bấu víu vào niềm hy vọng cuối cùng.

Trường hợp của Hứa Tam Quan trong sáng tác của Dư Hoa phần nào cũng là một trường hợp như thế. Nó như một sự thăng hoa từ hiện thực. Bởi hiện thực đời sống là những sự kiện thường nhật chạy qua ta trong nháy mắt, nhưng văn học chính là sự thăng hoa từ hiện thực ấy, để đứng lại lâu bền, vượt thời gian mà vẫn luôn tươi mới…

Dư Hoa viết Chuyện Hứa Tam Quan bán máu năm ba mươi lăm tuổi, cuốn sách được dịch sang tiếng Hàn, Đức, Italy, Anh… trước khi có bản tiếng Việt qua sự chuyển ngữ của dịch giả Vũ Công Hoan (NXB CAND phát hành độc quyền tại Việt Nam). Năm 2000, cuốn sách này đã được "Nhật báo Trung ương" của Hàn Quốc chọn là 100 cuốn sách cần đọc. Năm 2004, sách đã nhận giải "The Rarmes" - một giải "Nobel Mỹ". Cùng với Sống, Chuyện Hứa Tam Quan bán máu được chọn vào diện 10 tác phẩm có ảnh hưởng nhất những năm 90 của thế kỷ 20 do 100 nhà phê bình và biên tập viên văn học Trung Quốc bình chọn. *** ọc những trang sách của Dư Hoa, có một sự thống nhất chung trong phong cách, giọng điệu và nhân tính con người bị thử thách đến tận cùng trong Cách mạng văn hóa. Đó cũng là một điểm nhấn mạnh làm nên cái tên Dư Hoa với bạn đọc không chỉ tại nước Trung Hoa với series tác phẩm "Sống", "Chuyện Hứa Tam Quan bán máu", "Huynh đệ"…

Martilias nói: "Nhớ lại đời sống trước kia, không khác nào sống lại lần nữa". Còn Dư Hoa viết, sáng tác và đọc sách thực ra đều là gõ cửa hồi ức, hay nói cách khác đều là để sống lại một lần nữa. Quả vậy, "Chuyện Hứa Tam Quan bán máu" thể hiện tiếp niềm say mê của Dư Hoa với một mảng hiện thực của đất nước Trung Quốc, nơi anh đã đi qua, đã trải nghiệm và đã từng chứng kiến những mảnh đời bên cạnh mình.

Người Trung Quốc xưa quan niệm, máu trong người là của tổ tông. Có thể bán thân mình chứ không được bán máu. Bán máu là bán tổ tông. Hứa Ngọc Lan, vợ của Hứa Tam Quan, đã thốt lên như thế. Nhưng như một sự tình cờ, gặp hai người nông dân thời trai trẻ, sau khi uống 8 bát nước sông, Hứa Tam Quan vào bệnh viện để bán máu lấy 35 đồng và anh luôn dặn mình phải tiêu vào những việc quan trọng. Và 8,5 đồng trong số ấy anh cưa đổ rồi lấy được Hứa Ngọc Lan làm vợ.

Cái lần tình cờ bán máu ấy cho anh một gia đình, nhưng cuối cùng chính cái gia đình ấy khiến cuộc đời anh thành chuỗi dài của những lần bán máu chuyên nghiệp để trả nợ, để mưu sinh. Lần vì đền tiền cho cậu con cả dám đập vỡ đầu con hàng xóm, lần vì lo cuộc sống gia đình trong cơn đói cùng quẫn, lần lo cho các con xuống nông thôn theo lệnh Mao Chủ tịch, lần đãi ông đội trưởng của cậu con thứ bữa cơm tươm tất, mong ông ta đoái thương để con chóng được điều về lại thành phố. Lần nữa, lại lần nữa và những lần bán máu cứ dài ra.

Ba tháng là hạn định cần thiết cho cơ thể phục hồi sau mỗi lần bán máu. Nhưng Hứa Tam Quan đã phải bán máu gần như mỗi tháng một lần. Đến khi cậu con cả bị bệnh gan tại nông thôn, Hứa Tam Quan lại đi bán máu. Người mua máu tại bệnh viện đã không dám lấy máu của anh nữa và cuối cùng bày cho anh cách đi đến những bệnh viện xa để bán máu. Anh đi liên tục, bán máu liên tục để mong có tiền chữa bệnh cho con. Nhưng anh đã gục ngã trong ba lần bán máu liên tiếp…

Cho đến khi về già, mọi thứ đã qua đi, Hứa Tam Quan răng rụng bảy chiếc, tóc bạc phơ đầu, đi qua khách sạn Thắng Lợi chợt quá thèm mùi gan lợn xào và rượu nếp hâm nóng gắn với cả đời đi bán máu. Đó là lần đầu tiên Hứa Tam Quan có ý định bán máu cho mình. Ngày trước vì bán máu ông phải ăn gan xào để bổ huyết, uống rượu nếp để hoạt huyết, còn lần này vì muốn có tiền ăn gan lợn xào và uống rượu nếp, ông quyết định bán máu.

Ông đến bệnh viện xin bán máu, người lấy máu trong bệnh viện đã đuổi ông về vì ông đã già, máu chết nhiều hơn máu sống, máu của ông chỉ bán được cho thợ sơn mà thôi… Và lúc đó, Hứa Tam Quan hu hu khóc vì sợ rằng, mình đã quá già, máu không còn bán được, vậy lỡ gia đình có tai họa thì ai sẽ lo, biết trông cậy vào đâu?

Mười sáu vạn chữ tạo thành một tiểu thuyết hấp dẫn. Nhưng đọc xong cảm thấy mọi thứ son phấn đã được bỏ ngoài những trang viết, chỉ còn lại một hiện thực đau buốt. Tiểu thuyết của Dư Hoa luôn có nhân vật chính là một người đàn ông, người đó là rường cột của một gia đình, anh ta có những tật xấu nhưng đồng thời lại quá nhân ái, bao dung và hy sinh đến quên bản thân mình trong một hiện thực sống khắc nghiệt. Không có những tươi vui, không tụng ca, cách kể chuyện giản đơn nhưng lời thoại hóm hỉnh và những tình huống cười ra nước mắt.

Trong lời tựa cuốn sách này bản tiếng Anh, Dư Hoa viết, có hàng vạn chuyện bán máu ở Trung Quốc, ở rất nhiều nơi bán máu đã trở thành phương thức sinh tồn của những người nghèo khổ, thế là đã xuất hiện hết thôn bán máu này đến thôn bán máu khác. Bán máu còn dẫn đến việc lây truyền bệnh AIDS. Khi ông viết cuốn sách này, báo chí Trung Quốc đang kể một câu chuyện cảm động về một người cha có mấy vạn đồng tiền bán máu nuôi được con trai vào đại học.

Trong thời gian đó, mỗi bức thư con trai gửi về xin tiền bố đều là đơn thông báo bán máu, để ông bố lại phải "bán tổ tông" gom đủ tiền cho con trai xin. Nhưng cậu con trai đó đã bỏ học giữa chừng không biết đi đâu, chỉ để lại một số điện thoại không bao giờ gọi được. Người cha sống trong miền rừng xa tắp, mỗi lần gọi điện phải cuốc bộ một chặng đường hơn 3 tiếng đồng hồ, mặc dù vậy ông vẫn đi hết lần này đến lần khác để bấm vào số điện thoại không có thật như bấu víu vào niềm hy vọng cuối cùng.

Trường hợp của Hứa Tam Quan trong sáng tác của Dư Hoa phần nào cũng là một trường hợp như thế. Nó như một sự thăng hoa từ hiện thực. Bởi hiện thực đời sống là những sự kiện thường nhật chạy qua ta trong nháy mắt, nhưng văn học chính là sự thăng hoa từ hiện thực ấy, để đứng lại lâu bền, vượt thời gian mà vẫn luôn tươi mới…

Dư Hoa viết "Chuyện Hứa Tam Quan bán máu" năm ba mươi lăm tuổi, cuốn sách được dịch sang tiếng Hàn, Đức, Italia, Anh… trước khi có bản tiếng Việt qua sự chuyển ngữ của dịch giả Vũ Công Hoan (NXB CAND phát hành độc quyền tại Việt Nam). Năm 2000, cuốn sách này đã được "Nhật báo Trung ương" của Hàn Quốc chọn là 100 cuốn sách cần đọc. Năm 2004, sách đã nhận giải "The Rarmes" - một giải "Nobel Mỹ". Cùng với "Sống", "Chuyện Hứa Tam Quan bán máu" được chọn vào diện 10 tác phẩm có ảnh hưởng nhất những năm 90 của thế kỷ XX do 100 nhà phê bình và biên tập viên văn học Trung Quốc bình chọn Toàn Nguyễn ***

Hứa Tam Quan bán máu: Tình thân thật dung dị, nhưng cũng thật vĩ đại

 Đây là một cuốn tiểu thuyết hư cấu, thế nhưng khi đọc, ta có cảm giác như Dư Hoa chỉ có mỗi việc... quan sát và ghi chép lại một cách giản lược nhất, chân thực nhất những lát cắt cuộc đời của người đàn ông tên Hứa Tam Quan - từ khi còn là một thanh niên cho tới lúc về già.

Đơn giản từ bút pháp cho đến kết cấu hành tiến, thế nhưng cuốn tiểu thuyết với 414 trang chia làm 29 chương với 160.000 chữ này đã cô đọng được quan điểm sáng tác xuyên suốt trong sự nghiệp của nhà văn Trung Quốc nổi tiếng thế giới này, đó là: “Tôi viết để gần hơn với những gì là thật. Ý tôi là hiện tại chân thật chứ không phải hiện thực cuộc sống. Thực ra tôi cho rằng sống là không thật, nó lẫn lộn cả sự thật lẫn những điều giả dối”. Đồng thời, đây là cuốn sách được 100 nhà phê bình văn học và nhà biên tập văn học Trung Quốc bình chọn là “1 trong 10 tác phẩm có ảnh hưởng nhất của những năm 90 thế kỷ 20”; được “Nhật báo Trung ương” Hàn Quốc bình chọn là “100 cuốn sách cần đọc” và được giải thưởng sách mới phát hiện “The Rarmes - Nobel” của Mỹ.

Hứa Tam Quan có xuất thân nông dân, sau này thoát ly lên thành phố, làm công nhân vận chuyển kén tằm. Dù là nông dân hay công nhân thì cuộc sống của người đàn ông này đều nghèo, nghèo mặc định và nghèo như một lẽ đương nhiên chẳng việc gì phải bận tâm lắm. Hứa Tam Quan và họ hàng, xóm giềng của người đàn ông này nói năng đơn giản, nhìn cuộc sống đơn giản và sống cũng đơn giản. Ví như chuyện chú của Hứa Tam Quan kén rể, ông đặt ra tiêu chí thế này: “nếu ăn được hai bát to, tôi sẽ yên tâm, nếu ăn được ba bát, Quế Hoa sẽ là vợ cậu”...

Nguyên nhân từ đâu mà người dân quê hương Hứa Tam Quan suy nghĩ như thế, là vì ăn khỏe chứng tỏ sức khỏe tốt, xương chắc, mà xương chắc là bán được máu, và bởi “ở địa phương này đàn ông chưa bán máu bao giờ đều không lấy được vợ”. Máu chính là tài sản quý nhất - theo đúng nghĩa đen, lại còn là nguồn tài nguyên có thể tái tạo: “...một lần bán máu kiếm được những ba mươi lăm đồng, làm việc cật lực nửa năm ở ngoài ruộng cũng chỉ được ngần ấy. Máu trên người như nước trong giếng... ngày nào cũng gánh, nước cũng vẫn như thế”.

Và thế là tất cả những dấu ấn của cuộc đời Hứa Tam Quan gắn với những lần bán máu, để kiếm được những đồng tiền “mồ hôi xương máu” đúng nghĩa. Nhờ bán máu mà Hứa Tam Quan đãi bạn gái một bữa tiệc thịnh soạn, gồm một lồng bánh bao hấp, bát mỳ vằn thắn, hai lần mua kẹo, một lần mua ô mai, nửa quả dưa hấu... hết tám hào ba xu. Tình địch của anh không có được tám hào ba xu để đãi bạn gái như thế, lại còn không chịu ở rể, nên cuối cùng Hứa Tam Quan chiến thắng tình địch, lấy được Hứa Ngọc Lan làm vợ.

Con trai Hứa Tam Quan đánh con trai ông Phương thợ rèn vỡ đầu, phải nằm viện. Bao nhiêu đồ đạc một đời tích lũy trong nhà Hứa Tam Quan bị ông Phương thợ rèn thuê người đến lấy đi để bù vào tiền thuốc men. Để chuộc lại đồ, Hứa Tam Quan bán máu. Để có tiền mua “năm ki-lô-gam chân giò, hai ki-lô-gam rưỡi đậu tương” để bồi dưỡng cho Lâm Phân Phương - người phụ nữ mà Hứa Tam Quan ngoại tình, người đàn ông này bán máu. Để đãi cả nhà một bữa ăn tử tế sau “năm mươi bảy ngày húp cháo ngô” trong giai đoạn khốn khó thời “đại nhảy vọt”, Hứa Tam Quan bán máu. Để có tiền đãi ông đội trưởng của cậu con thứ Nhị Lạc, mong ông ta chóng điều con về lại thành phố, Hứa Tam Quan bán máu. Để có tiền chữa bệnh cứu sống hai con trai Nhất Lạc và Nhị Lạc, Hứa Tam Quan bán máu. Ba tháng mới được phép bán máu một lần, nhưng ở tuổi trung niên, Hứa Tam Quan phải bán máu 1 tháng 1 lần, phải hối lộ để... được bán máu. Cho đến khi bán máu tức là bán mạng, Hứa Tam Quan vẫn bán máu, bởi: “Tôi sắp bước sang tuổi năm mươi, biết hết vị đời thế nào rồi, có chết cũng không sao. Con trai tôi mới có hai mươi mốt tuổi... nếu nó chết, thiệt thòi quá”.

Nhưng Hứa Tam Quan nào phải chỉ có máu là tài sản giá trị nhất. Gấp cuốn sách lại, ta sẽ cảm nhận rõ, tài sản lớn nhất mà người đàn ông này sở hữu, chính là tình thương yêu gia đình, yêu thương và bảo vệ một cách bản năng. Hứa Tam Quan suy nghĩ và hành động giản đơn, nhưng chính sự giản đơn ấy lại chứa đựng lòng nhân ái, bao dung, độ lượng vĩ đại, hơn tất thảy những tụng ca. Và còn nữa, đọc sách, chúng ta sẽ có được niềm vui, tiếng cười, bởi sự hóm hỉnh, tinh thần lạc quan thăng hoa ngay trên chính những nghịch cảnh của cuộc sống.

Nguyên Phong

 

Mời các bạn tải đọc sách Chuyện Hứa Tam Quan Bán Máu của tác giả Dư Hoa & Vũ Công Hoan (dịch).

Mọi người cũng tìm kiếm