Con Lừa Và Tôi - Juan Ramón Jiménez

Đây là một chuỗi chuyện ngắn nối tiếp nhau, đầy cảnh sắc và tình tiết của một ngôi làng Tây Ban Nha rất gần gũi với một ngôi làng Việt Nam: con chim én, giếng nước, rặng bìm bịp…..Người với vật gắn bó với nhau như đôi bạn, quen mặt từng gã Bô-hê-miên, thằng mọi, đứa bé nghèo khó hay tật nguyền, nhớ từng gốc cây bạc hà, cùng mơ những giấc mơ hẩm hiu giống nhau, đem lòng yêu những vẻ đẹp phù du nhất….cho đến ngay cuối cùng bỗng hóa thành thê lương. Truyện kết thúc ở cảnh thi sĩ ra đồng đứng bên ngôi mộ của lừa. *** Juan Ramon Jiménez (24 tháng 12 năm 1881 – 29 tháng 5 năm 1958) là nhà thơ Tây Ban Nha đoạt giải Nobel Văn học năm 1956.

Juan Ramón Jiménez sinh ở Moguer, gần Huelva, học xong cao đẳng Jimenez vào Đại học Seville nhưng bỏ để đi làm báo. Năm 1900, xuất bản tập thơ đầu tiên Almas de violeta (Hồn hoa tím) và tiếp theo đó gần như mỗi năm một tập thơ ra đời. Sáng tác thời kỳ đầu của ông chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa lãng mạn Đức và chủ nghĩa tượng trưng Pháp, giàu cảm xúc trữ tình với những hình tượng thiên nhiên đầy màu sắc.

Juan Ramon Jiménez mất tại Puerto Rico năm 1958, hưởng thọ 76 tuổi. Thơ của ông được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới, trong đó có tiếng Việt.

Tác phẩm:

• Almas de violeta (Hồn hoa tím, 1900), thơ
• Ninfeas (Những bông huệ nước, 1900), thơ
• Rimas (Vần điệu, 1902), thơ
• Arias tristes (Những khúc ca buồn, 1903), thơ
• Jardines lejianos (Những khu vườn xa, 1904), thơ
• Pastorales (Những bài thơ đồng quê, 1905), thơ
• Elejias puras (Những khúc bi ca, 1908), thơ
• Baladas de primavera (Những khúc ca xuân, 1910), thơ
• La soledad sonora (Sự cô đơn âm vang, 1911), thơ
• Poemas májicos y dolietes (Những bài thơ huyền ảo đau buồn, 1911), thơ
• Laberinto (Mê cung, 1913), thơ
• Estio (Mùa hè, 1915), thơ
• Sonetos espirituales (Những bài sonet trí tuệ, 1917), thơ
• Diario de un poeta recién casado (Nhật ký nhà thơ mới cưới vợ, 1917), thơ
• Eternidades (Vĩnh cửu, 1918), tập thơ
• Piedra y cielo (Đá và bầu trời, 1919), thơ
• Piedra (Thơ ca, 1923), thơ
• Belleza (Vẻ đẹp, 1923), thơ
• Animal de fondo (Con thú từ độ sâu tâm hồn, 1949), thơ

*** Tôi đã bảo La Rô: 
- Mình đợi đoàn xe ngựa. Xe đưa tiếng rì rào của rừng ở xa của Công nương, đưa đến cái huyền bí của rừng thông Thần Linh, cái mát mẻ từ các đầm lầy Chư Mẫu và Tần Bì Song Thụ, mùi vị vùng Rocina… 
Tôi đã đem con lừa, đẹp và lộng lẫy, cho nó ve vản lớt phớt đám thiếu nữ đường Máy Nước, nơi đây mặt trời lay lắt buổi chiều đến tàn tạ, thành một giải hồng mờ ẩn, trên cái chái hiên thấp có quét vôi. Kế đó chúng tôi chọn bờ đường cạnh Đồng Lò mà đứng, từ đây ta thấy rõ trọn con đường Đồng Bằng. 
Chưa chi, những chiếc xe ngựa đầu tiên đã ló dạng, leo dốc. Mưa phùn dịu nhẹ, thường xảy ra vào những ngày lễ Thánh mẫu Rocio, rơi từ những đám mây hoa cà, và nhanh chóng tan xuống các thửa nho xanh. Nhưng thiên hạ chẳng buồn ngước mắt nhìn mưa. 
Dẫn đầu, cưỡi trên lưng lừa, la, ngựa, được kết giải theo lối phương Đông và bờm thì bện tết, là những cặp nam nữ đính ước hân hoan: trai, thật tươi; gái, cân quắc. Cả một đoàn người rậm đám nhặm lẹ, qua qua lại lại, không ngớt đuổi bắt, liền lưng thành một lễ hội xa mã vĩ đại. 
Theo sau, trờ tới chiếc xe Lưu Linh huyên náo, cục mịch ngả nghiêng. Kế đó ta thấy xuất hiện, giống như một dãy giường ngủ, một đoàn xe trải vải trắng, chở những thiếu nữ tóc đen, chắc nịch, đương độ, ngồi dưới lọng, vừa vỗ vào mặt trống có chuông lủng lẳng, vừa lớn tiếng ca hát. 
Vẫn còn ngựa, vẫn còn lừa…. 
Viên phụ thủ giáo đường, đầu hói, xương xẩu, đỏ gấc, mũ rộng vành hất ngược sau lưng. Và cây trượng vàng, ở thế nghỉ, chống tựa vào bàn đạp ngựa, y dõng dạc: 
- Vạn tuế Đức Bà Rociooo! Vạn tuế! 
... Mời các bạn đón đọc Con Lừa Và Tôi của tác giả Juan Ramón Jiménez.