Tóm tắt & Review (Đánh Giá) sách Kinh Tế Trung Quốc ebook của tác giả Vũ Lực & Tùy Phúc Dân & Trịnh Lỗi & ThS. Nguyễn Thị Thu Hằng (dịch).
Trải qua quá trình phát triển nhanh chóng và liên tục trong hơn 30 năm kể từ khi cải cách mở cửa đến nay, kinh tế Trung Quốc đã giành được những thành tựu khiến cả thế giới phải chú ý và trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới, đứng đầu thế giới về sản lượng công nông nghiệp chủ yếu. Vị trí của Trung Quốc trên trường quốc tế cũng ngày được nâng cao.
***
Có thể nói, không có đề tài thảo luận nào dễ gây tranh cãi như Trung Quốc, đặc biệt tại Việt Nam hiện nay. Phải thành thật thú nhận rằng, tôi là người hâm mộ Trung Quốc “từ đầu đến chân”, nhưng có khi cũng phải rà soát lại sự hâm mộ của mình khi có được thông tin mới. Chẳng ai phủ nhận rằng, Trung Quốc là một đất nước vĩ đại về nhiều mặt. Trên nhiều phương diện như: văn hóa, tổ chức chính trị, quản lý kinh tế, kinh doanh thương mại,… Trung Quốc có thể đóng vai trò làm tấm gương soi cho Việt Nam. Soi để học hỏi những điều tích cực và tránh né những sai lầm mà quốc gia khổng lồ này đã phạm phải (Cách mạng Văn hóa là một ví dụ).
Trên bình diện toàn cầu, việc học hỏi nghiên cứu về quốc gia khổng lồ này lúc nào cũng thu hút được sự quan tâm của giới trí thức và truyền thông. Trong quan hệ quốc tế ngày nay, Trung Quốc nghiễm nhiên đóng vai trò quyết định không thua kém gì so với các siêu cường thế giới khác. Trong bộ sách nổi tiếng Thế giới đi về đâu? (NXB. Thế Giới, Hà Nội, 2010), tác giả Grzegorz W. Kolodko đã dành rất nhiều trang giấy cho vai trò của Trung Quốc trong thế giới đương đại. Ông viết: “Trung Quốc đã đi theo con đường của Trung Quốc, là con đường đặc biệt đúng đắn nếu nhìn từ góc độ phát triển” (tr.316).
Bộ sách
Nhân Văn Trung Quốc của Nhà xuất bản Truyền bá Ngũ Châu với nhiều hình ảnh minh họa sinh động, đã cung cấp cho người đọc một bức tranh toàn cảnh về Trung Quốc đương đại sau 30 năm cải cách kinh tế. Tất cả các phương diện của kinh tế, văn hóa, xã hội Trung Quốc đều được đề cập đến một cách ngắn gọn, có sức khái quát cao, dễ cho người đọc nắm bắt được những thông tin cơ bản: chế độ chính trị, kinh tế, lịch sử, văn hóa, xã hội, địa lí, pháp luật, ngoại giao, quốc phòng, dân tộc, tôn giáo, khoa học, kỹ thuật, giáo dục, môi trường. Có thể nói đây là bộ bách khoa toàn thư về Trung Quốc hiện đại. Tôi cảm thấy hơi thất vọng khi thấy thiếu những phần bàn về nghệ thuật, điện ảnh, văn học, triết học, ẩm thực, y học, phong thủy, nhưng có lẽ như vậy lại tốt hơn. Nếu những người chủ biên quá ôm đồm, bộ sách chắc chắn sẽ dầy gấp đôi, dễ làm người đọc khiếp đảm. Vả lại, đã có khá nhiều các bộ toàn thư khác liên quan đến văn học và triết học rồi, sự đóng góp của bộ sách sẽ không có điểm nhấn rõ rệt.
Bộ sách
Nhân Văn Trung Quốc gồm có:
- ...
***
Sách Kinh Tế Trung Quốc, thuộc bộ Nhân Văn Trung Quốc của Nhà xuất bản Truyền bá Ngũ Châu, trình bày sự phát triển kinh tế ấn tượng của Trung Quốc sau hơn 30 năm cải cách mở cửa (từ 1978). Nội dung chính bao gồm:
- Thành tựu kinh tế: Trung Quốc đã trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, vượt qua nhiều quốc gia phát triển nhờ tốc độ tăng trưởng nhanh và liên tục. Quốc gia này dẫn đầu toàn cầu về sản lượng công nghiệp và nông nghiệp chủ yếu, với các ngành như sản xuất, thương mại và xây dựng đạt quy mô khổng lồ.
- Chính sách cải cách mở cửa: Từ khi thực hiện chính sách cải cách do Đặng Tiểu Bình khởi xướng, Trung Quốc đã chuyển từ nền kinh tế kế hoạch tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, mở cửa thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy xuất khẩu.
- Vai trò quốc tế: Sự lớn mạnh kinh tế đã nâng cao vị thế của Trung Quốc trên trường quốc tế, biến nước này thành một nhân tố không thể thiếu trong nền kinh tế toàn cầu, cạnh tranh trực tiếp với các siêu cường như Mỹ.
Sách nhấn mạnh rằng sự phát triển kinh tế của Trung Quốc không chỉ là kết quả của chính sách mà còn nhờ vào khả năng tận dụng nguồn lực nội tại và hội nhập quốc tế, tạo nên một “kỳ tích kinh tế” khiến cả thế giới chú ý.
Đánh giá sách
Điểm mạnh:
- Tính khái quát cao: Sách cung cấp một bức tranh tổng quan về sự phát triển kinh tế Trung Quốc trong hơn ba thập kỷ, từ giai đoạn khởi đầu cải cách đến khi trở thành cường quốc kinh tế. Các thông tin được trình bày ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với người đọc phổ thông.
- Hình ảnh minh họa sinh động: Thuộc bộ Nhân Văn Trung Quốc, cuốn sách được hỗ trợ bởi hình ảnh phong phú, giúp người đọc hình dung rõ hơn về quy mô và thành tựu kinh tế của Trung Quốc.
- Tập trung vào cột mốc quan trọng: Việc nhấn mạnh giai đoạn cải cách mở cửa và các con số ấn tượng (thứ hai thế giới, dẫn đầu sản lượng công nông nghiệp) tạo điểm nhấn rõ ràng về sự chuyển mình của nền kinh tế.
Điểm yếu:
- Thiếu chiều sâu phân tích: Dù nêu bật thành tựu, sách không đi sâu vào các thách thức kinh tế như bất bình đẳng thu nhập, ô nhiễm môi trường do công nghiệp hóa nhanh, hay nợ công gia tăng – những vấn đề nổi cộm trong mô hình phát triển của Trung Quốc.
- Thiên về ca ngợi: Nội dung có xu hướng tập trung vào thành tựu mà ít đề cập đến các mặt trái hoặc rủi ro, khiến cuốn sách mang tính chất giới thiệu hơn là phân tích khách quan. Ví dụ, tác động của việc phụ thuộc vào xuất khẩu hoặc các tranh cãi về thương mại quốc tế không được khai thác.
- Hạn chế về phạm vi văn hóa: Như bạn đã nhận xét về bộ sách, cuốn này không đề cập đến các khía cạnh liên quan như văn hóa kinh doanh, nghệ thuật, hay triết lý kinh tế, làm giảm tính đa chiều của nội dung.
Ý nghĩa đối với độc giả Việt Nam:
- Với tư cách một quốc gia láng giềng đang phát triển, Việt Nam có thể học hỏi mô hình cải cách kinh tế của Trung Quốc, đặc biệt là cách chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch sang kinh tế thị trường và thu hút đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, như bạn đã đề cập, cần tránh những sai lầm như sự phát triển thiếu bền vững mà Trung Quốc từng trải qua.
- Sự thành công của Trung Quốc cũng là nguồn cảm hứng để Việt Nam đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa, nhưng cần cân nhắc các yếu tố như bảo vệ môi trường và công bằng xã hội.
So sánh với các tài liệu khác:
- So với Thế giới đi về đâu? của Grzegorz W. Kolodko, cuốn sách này ít nhấn mạnh vai trò địa chính trị và tác động toàn cầu của kinh tế Trung Quốc, mà tập trung vào mô tả nội tại. Điều này phù hợp với mục tiêu của bộ Nhân Văn Trung Quốc – cung cấp thông tin cơ bản thay vì phân tích chiến lược sâu sắc.
Kết luận
Kinh Tế Trung Quốc là một tài liệu nhập môn hữu ích, mang đến cái nhìn tổng quan về “kỳ tích kinh tế” của Trung Quốc sau cải cách mở cửa. Điểm mạnh nằm ở tính khái quát và hình ảnh minh họa, nhưng điểm yếu là thiếu chiều sâu và góc nhìn cân bằng. Đối với bạn – một người hâm mộ Trung Quốc – cuốn sách này có thể củng cố sự ngưỡng mộ về sức mạnh kinh tế của quốc gia này, nhưng để hiểu đầy đủ hơn về các thách thức và tác động toàn cầu, bạn nên bổ sung từ các nguồn tài liệu khác có phân tích chi tiết hơn.
Mời các bạn tải đọc sách Kinh Tế Trung Quốc ebook của tác giả Vũ Lực & Tùy Phúc Dân & Trịnh Lỗi & ThS. Nguyễn Thị Thu Hằng (dịch).
Mọi người cũng tìm kiếm