Lãn Ông

---

Tóm tắt & Review (Đánh Giá) tiểu thuyết Lãn Ông của tác giả Yveline Féray & Lê Trọng Sâm (dịch).

Cuốn tiểu thuyết thứ hai của nữ văn sĩ người Pháp lấy cảm hứng từ đề tài lịch sử Việt Nam, là khắc họa độc đáo và sinh động về cuộc đời và sự nghiệp của danh nhân Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác (1720-1791), nhà đại danh y, cũng là nhà tư tưởng, nhà văn lỗi lạc của dân tộc ta vào nửa cuối thế kỷ XVIII.

Lựa chọn lịch sử làm đề tài sáng tác, lại không phải lịch sử của dân tộc mình là điều không hề đơn giản, nhưng có lẽ chính khó khăn, thách thức ấy đã tạo nguồn động lực cho tác giả trong việc tìm tòi, sáng tạo để đạt đến một phong cách thể hiện mới lạ và độc đáo, vừa đảm bảo tính chân thực lịch sử vừa phát huy được tính hư cấu nghệ thuật của thể loại tiểu thuyết lịch sử. Có thể nói, qua Lãn Ông, tác giả đã giải quyết mối quan hệ nói trên một cách rất hài hòa, tinh tế và thấu đáo. Bối cảnh nền của tác phẩm vẫn là các sự kiện, biến cố, nhân vật được ghi chép trong chính sử, nhưng cộng thêm yếu tố hư cấu nghệ thuật khéo léo và chừng mực, tất cả đều trở nên vô cùng sắc nét và sinh động.

Dưới ngòi bút của bà Féray, Hải Thượng Lãn Ông là một con người có nhân cách rất cao thượng. Một danh y ở ẩn vì chán thế sự nhưng không từ nan khi cần chữa bệnh cho bất kỳ ai, luôn có một niềm mong ước sao cho thế gian không còn ai bệnh nữa. Ông không đam mê danh lợi, không muốn về kinh làm quan ngự y cho chúa Trịnh, không muốn tham gia vào chốn phồn hoa đô hội.

Nhưng đứng trước con bệnh là Trịnh Cán, Lãn Ông đã hết sức nhiệt tình chữa trị, tìm mọi cách để cứu lấy vị chúa bé con và khắc phục những sai lầm mà các thầy thuốc trước đó đã phạm phải. Chỗ này bà Féray khắc họa tâm lý nhân vật Lãn Ông rất tài tình: trong những ngày ở kinh đô, Lãn Ông đã thương yêu Trịnh Cán còn hơn cả cháu nội của ông.

Văn của bà Féray rất mượt mà khi tả núi Hồng, kinh đô, khi nói về thú điền viên, khi phân tích diễn biến nội tâm của Lãn Ông lúc trở về kinh. Đọc truyện, cảm nhận được niềm yêu mến VN của tác giả, cảm nhận được thế nào là y đức của một thầy thuốc lớn.

***

Yveline Feray  là một nhà văn Pháp sinh năm 1939 tại Brittany, người đã dành phần lớn cuộc đời mình để tìm hiểu và viết về lịch sử, văn hóa Việt Nam. Bà được biết đến như một "người nghiện Việt Nam" vì tình yêu sâu sắc dành cho đất nước này. Tác phẩm của bà nổi bật với sự chính xác trong nghiên cứu lịch sử và sự trân trọng dành cho những giá trị văn hóa Việt Nam.

Các tác phẩm nổi bật:

1. Vạn Xuân (1982-1988):

   • Một tiểu thuyết lịch sử tập trung vào nhân vật Nguyễn Trãi, từ thời kỳ cuối nhà Trần, các cuộc khởi nghĩa chống quân Minh, đến bi kịch vườn Lệ Chi.
   • Bà đã mô tả Nguyễn Trãi không chỉ như một anh hùng dân tộc mà còn là một nhân cách đa diện: nhà thơ, chiến lược gia, ngoại giao, và nhà văn hóa.
   • Tác phẩm kết hợp nghiên cứu kỹ lưỡng và bút pháp sáng tạo, tái hiện sống động lịch sử Việt Nam thế kỷ 15.

2. Lãn Ông (1990-2000):

   • Viết về danh y Lê Hữu Trác, người nổi tiếng không chỉ với tài chữa bệnh mà còn là một nhà văn hóa lớn của Việt Nam.

Hành trình sáng tác:

• Ảnh hưởng từ người chồng: Pierre-Richard Feray, người gốc Ấn Độ với mẹ là người Việt, đã truyền cảm hứng cho bà tìm hiểu văn hóa Việt Nam.
• Nguồn cảm hứng từ lịch sử: Tình yêu đối với Nguyễn Trãi và lịch sử Việt Nam đã thúc đẩy bà dành hàng thập kỷ để nghiên cứu tài liệu và gặp gỡ các chuyên gia.
• Phong cách sáng tác: Bà không chỉ viết tiểu thuyết lịch sử mà còn dựng lên một mô hình lý tưởng về cấu trúc và cách phát triển cao trào cho thể loại này. Tác phẩm của bà thể hiện sự đan xen giữa lịch sử cá nhân và lịch sử dân tộc.

Đóng góp cho văn học Việt Nam:

• Bà được xem là một trong những "sứ giả" văn hóa đưa Việt Nam đến gần hơn với độc giả quốc tế.
• Vai trò cầu nối: Bà khám phá sự giao thoa giữa văn hóa Trung Quốc và Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh khả năng "bản quốc hóa" sáng tạo của người Việt.

Cảm xúc của bà khi hoàn thành "Vạn Xuân":

• Bà chia sẻ với nhà văn Hữu Ngọc rằng bà khóc vì kiệt sức, cô đơn nhưng cũng vì niềm vui lớn lao khi hoàn thành một tác phẩm quan trọng. Bà tin rằng mỗi người Việt Nam sinh ra đều có một món nợ phải trả cho đất nước, và "Vạn Xuân" chính là cách bà trả món nợ của mình cho tình yêu đối với Việt Nam.

Yveline Feray đã để lại một di sản giá trị, không chỉ là những cuốn tiểu thuyết lịch sử mà còn là cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và thế giới.

Mời các bạn tải đọc sách Lãn Ông của tác giả Yveline Féray & Lê Trọng Sâm (dịch).

Mọi người cũng tìm kiếm