Lâu Đài

Frank Kafka (3/7/1883 – 3/6/1924), sinh ra trong một gia đình Do Thái trung lưu ở Prague, Bohemia (nay thuộc cộng hòa Czech), viết bằng tiếng Đức. Tác phẩm của ông, nhiều tác phẩm chưa hoàn thành và phần lớn xuất bản sau khi ông mất – đã trở thành những thành tựu lớn, có tầm ảnh hưởng bậc nhất của văn học phương Tây.

Các tác phẩm chính: tiểu thuyết Vụ án (1925), Lâu đài (1926), Nước Mỹ (1927) và nhiều truyện ngắn.

***

Tiểu thuyết kể về một người làm đạc điền đến lâu đài của bá tước West West để tìm việc là K., anh được thông báo là chuẩn bị nhận việc, và chức sắc trong vùng là Klamm còn viết thư động viên K. làm việc. Tuy có quen một số người như Barnabás , Olga, Frida, nhưng K. cũng không sao gặp được nhà chức trách để xem kết quả tuyển dụng. * K. đành phải chờ và sống mòn mỏi , kiệt sức trong cảnh lo âu chờ đợi. K. sống trong một thế giới có thực mà cứ như là ảo, anh nhìn thấy Lâu đài, nhưng không sao trực tiếp gặp được Klamm cũng như chức sắc cao nhất trong vùng.

Tiểu thuyết "Lâu đài" là hình ảnh huyền thoại về một tổ chức quyền lực quan liêu với những sợi dây vô hình đã trói buộc cuộc đời của từng con người.

Thế giới của Lâu đài là thế giới của mê cung, mang sức mạnh siêu nhiên. Con đường dẫn K vào Lâu đài là một tiểu mê cung. Ngay từ đầu, K đã muốn đi vào nhưng con đường rất dài và nó không dẫn chàng đến Lâu đài. Khi đến gần, dường như cố ý, nó lại vòng sang lối khác. Nhìn từ xa, K có thể thấy Lâu đài, song chàng không thể và vĩnh viễn không bao giờ đến được

Cùng với con đường, hình ảnh Lâu đài thấp thoáng hiện lên trái với logic thông thường. Lâu đài không có vẻ cổ kính, tráng lệ mà chỉ là những quần thể nhà hợp thành, không ai biết đó là Lâu đài. Có một tháp chuông nhưng không thể nhận ra đó là tháp chuông ở nhà thờ hay của nhà ở. Con quạ xuất hiện báo hiệu sự chết chóc. Đó là quan sát từ xa. Còn nhìn gần, "Lâu đài này trong thực tế chỉ là một thị trấn thảm hại". Tiếng chuông nghe ma quái "Đổ từng hồi trầm ấm vang lên một cách vui vẻ, tiếng chuông như đe dọa vì nó cũng vang lên đau đớn". Sau đó là những tiếng chuông yếu ớt vang lên "lay lắt".

Bộ máy hành chính của Lâu đài cũng là một thứ mê cung. Lâu đài thông qua những mắt xích vô tận các viên chức, thư ký, liên lạc đều nhằm đích là chống lại K. Ngẫu nhiên, Lâu đài viết thư nhận K làm đạc điền, rồi có thư khen thưởng K về công việc tuy thật ra K chưa hề biết công việc đạc điền. Qua những cuộc tiếp xúc của K với nhân viên Lâu đài, ta thấy K bị lừa. Viên trưởng thôn đã nói trắng ra: "Những cuộc tiếp xúc ấy chỉ là giả tạo, nhưng vì thiếu hiểu biết ông lại tưởng thật". K chỉ còn biết tìm đến chánh thanh tra Klamm để tìm hiểu thực hư. Song, Klamm là một chánh thanh tra quan liêu, không thèm nói chuyện với bất cứ ai trong làng, chưa một ai thật sự biết mặt y, bởi Klamm luôn thay đổi hình dạng, bí hiểm. Vì vậy, K cố biết sự thật về Lâu đài, nhưng càng theo đuổi mục đích này, anh lại càng xa nó hơn.

Lâu đài là một mê cung của thế giới hành chính quyền lực vô hình. Nó cũng giống như mê cung luật pháp trong Vụ án: không thể tiếp cận, không thể tìm gặp, nó tồn tại trong cụ thể; khắp mọi nơi đều có nó mà vẫn như không có nó. ***

Đánh giá

Lâu đài là một tiểu thuyết khó hiểu và đầy ám ảnh của Franz Kafka. Tác phẩm được viết dưới hình thức nhật ký, kể về cuộc hành trình của K đến Lâu đài để xin việc. Tuy nhiên, K không bao giờ có thể tiếp cận được Lâu đài, và cuối cùng anh ta chết trong tuyệt vọng.

Tiểu thuyết được xây dựng trên một thế giới mê cung, nơi các quy tắc và thủ tục không rõ ràng và không thể hiểu được. Lâu đài là một biểu tượng của quyền lực vô hình và bất khả xâm phạm, và K là một nạn nhân của quyền lực đó.

Tác phẩm đã được giải thích theo nhiều cách khác nhau. Một cách giải thích phổ biến là Lâu đài là một biểu tượng của nhà nước hoặc của một hệ thống quan liêu. Theo cách giải thích này, K là một cá nhân cố gắng tìm cách hòa nhập vào hệ thống, nhưng cuối cùng anh ta bị hệ thống tiêu diệt.

Một cách giải thích khác là Lâu đài là một biểu tượng của chính bản thân Kafka. Kafka là một người Do Thái sinh ra ở Prague, và ông thường cảm thấy bị cô lập và xa lánh khỏi thế giới xung quanh. Theo cách giải thích này, K là một biểu tượng của chính Kafka, và Lâu đài là một biểu tượng của thế giới mà Kafka cảm thấy mình bị giam cầm.

Dù được giải thích theo cách nào, Lâu đài vẫn là một tác phẩm đầy ám ảnh và thách thức. Tác phẩm đặt ra những câu hỏi sâu sắc về bản chất của quyền lực và của chính bản thân con người.

Ưu điểm

• Tác phẩm được viết theo một phong cách độc đáo và đầy ám ảnh.
• Tác phẩm đặt ra những câu hỏi sâu sắc về bản chất của quyền lực và của chính bản thân con người.
• Các nhân vật được xây dựng một cách chân thực và sinh động.

Nhược điểm

• Tác phẩm có thể khó hiểu và khó tiếp cận với một số độc giả.

Kết luận

Lâu đài là một tác phẩm kinh điển của văn học thế giới. Tác phẩm là một trải nghiệm đọc đầy thách thức và bổ ích.

Mời các bạn mượn đọc sách Lâu Đài của tác giả Franz Kafka & Lê Chu Cầu (dịch).