Lịch Sử Điện Ảnh Thế Giới

Điện ảnh là loại hình nghệ thuật hoành tráng ở thế kỷ 20. Năm 1895, chúng ta ngạc nhiên đến sững sờ khi xem phim từ máy chiếu của anh em nhà Lumière. Đến nay "nàng tiên thứ bảy" của khung trời nghệ thuật này đã mang lại một ảnh hưởng phi thường và rộng khắp đến với mọi người.

Điện ảnh không ngừng quyến rũ con người. Điện ảnh đã đáp ứng nhu cầu người xem với các thể loại tình cảm lãng mạn, kinh dị, phiêu lưu mạo hiểm, chiến tranh, tinh thần yêu nước, nghệ thuật khiêu vũ, dã sử và rất nhiều hình ảnh về một miền tây hoang dã đã thuộc về dĩ vãng...

Tự thân, những cuốn phim nhựa đã ghi lại sự thay đổi đến chóng mặt của tinh cầu chúng ta, có thể làm người ta thích thú, say mê cũng có thể làm người xem hoảng sợ, kinh động hoặc thất thần. Những bộ phim ấy đã mang con người đến thế giới của điều kỳ diệu. Cảnh trong phim có thể làm người ta khóc, cười thật sự!...

"Lịch sử điện ảnh thế giới" được trình bày theo lối ký sử niên đại xuyên suốt 100 năm của lịch sử điện ảnh và phim nhựa, phân tích những sự việc đã xảy ra bằng văn phong báo chí gần gũi, dễ hiểu.

Nó là nguồn thông tin sinh động, vừa là một món quà quý giá dành cho những người say mê điện ảnh, vừa là một khối tư liệu phong phú, chính xác đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của mọi giới, đặc biệt dành cho sinh viên đang học tập, nghiên cứu lãnh vực này. ***

Không còn nghi ngờ gì nữa, điện ảnh là loại hình nghệ thuật lớn của thế kỷ 20. Kể từ năm 1895, năm mà dân chúng sững sờ đón xem phim từ máy chiếu phim của anh em nhà Lumière đến nay, “nàng tiên” thứ bảy của khung trời nghệ thuật đã gây được một ảnh hưởng phi thường và rộng khắp đối với tất cả mọi người. Lịch sử điện ảnh cũng chính là một cuốn sử ký viết về một thế giới đang đổi thay đến chóng mặt, thế giới mà chúng ta đang sống. Với nghệ thuật văn chương sống động và phong cách báo chí gần gũi, cuốn Lịch sử Điện ảnh Thế giới sẽ kể cho độc giả nghe câu chuyện hấp dẫn này.

Với máy chiếu phim lần đầu xuất hiện ở Paris, Chaplin thành công rực rỡ với phim THE KID (Thằng nhóc). Phim THE JAZZ SINGER (Ca sĩ nhạc Jazz) đã cáo chung thể loại phim câm. Phim SNOW WHITE (Bạch Tuyết) của hãng Walt Disney làm khán giả say mê thể loại phim hoạt hình có thời lượng dài. Judy Garland đi theo con đường lát gạch màu vàng đến thẳng với kỹ thuật phim màu lộng lẫy. Anh em Spark thành công với GONE WITH THE WIND (Cuốn theo chiều gió). Thể loại phim chinh phục miền Viễn tây lên hương với tác phẩm STAGECOACH (Xe ngựa tuyến). Tình tan rồi hợp trong phim lãng mạn kinh điển CASABLANCA. James Stewart cảm nhận được: IT’S A WONDERFUL LIFE (Cuộc sống tuyệt diệu). Marilyn Monroe nóng bỏng trong phim IN SOME LIKE IT HOT (Tình nồng nàn). Hitchcock xuất hiện trong phim BREAKFAST AT TIFFANY’S (điểm tâm tại Tiffany’s). Sean Connery trong vai một điệp viên vô cùng đặc biệt: 007. Dustin Hoffman được công nhận là ngôi sao màn bạc sáng chói. Clint Eastwood trong phim DIRTY HARRY (Harry bẩn thỉu). SUPERMAN (Siêu nhân) vi vu trên phim trường. Jack Nicholson chạy điên cuồng trong phim THE SHINING. ET (Người ngoài hành tinh) gọi điện về nhà. Schwarzenegger vào vai TERMINATOR (Kẻ hủy diệt). TITANIC quảng bá tên tuổi Leonardo Dicaprio. STAR WARS (Chiến tranh giữa các vì sao) lại lên ngôi. Những chú hề trong phim ANTS (Tổ kiến) mang những tràng cười giòn giã đến cho người xem ở mọi lứa tuổi. Harry Potter mê hoặc người mộ điệu. Rapper Eminem làm khán giả phải kinh ngạc với phim 8 MILE (Dặm thứ tám).

Trong một thời gian khá dài, phim nhựa hay loại hình nghệ thuật chúng ta quen gọi là điện ảnh, đã biến đổi rất nhiều. Thật vậy, khởi nguồn của loại hình nghệ thuật này chính là những loại đèn kéo quân cổ xưa và phim đèn chiếu xuất hiện vào đầu thế kỷ 17.

Có thể khẳng định rằng, điện ảnh là loại hình nghệ thuật chính của thế kỷ 20. Những thành tựu cao nhất của loại hình nghệ thuật này được xếp ngang hàng với những tác phẩm vĩ đại của văn chương, âm nhạc, hội họa. Những nhà làm phim đã sáng tạo những tác phẩm bất hủ, nhưng cũng có những cuốn phim tệ hại nhất gây căm phẫn và khiến các nhà kiểm duyệt không thể không ra tay.

Từ những năm 1930, cùng với sự xuất hiện của phim có âm thanh, điện ảnh đã tận dụng đủ mọi kiểu sáng tạo: lời thoại và âm nhạc, ánh sáng và màu sắc, kịch nghệ thường chỉ thấy ở những sân khấu nhạc kịch, sự quyến rũ, phiêu lưu mạo hiểm, nghệ thuật diễn xuất của các diễn viên và nghệ sĩ làm phim hoạt hình. Điện ảnh mở rộng trí tưởng tượng và sáng tạo của con người, đáp ứng được nhu cầu của đại chúng muốn thoát tục, hóa thân vào những thế giới kỳ ảo.

Đầu thế kỷ 20, những cảnh quay kỳ diệu đầu tiên do anh em nhà Georges Méliès, người Pháp, sáng tạo nên. Vào đầu những năm 1890, hai anh em người Pháp Lumière và hàng chục nhân vật khác đến từ Pháp, Đức, Anh và sau cùng là Mỹ, đã khám phá những cơ hội trong lãnh vực khoa học kỹ thuật. Họ phát minh máy quay phim, máy chiếu phim và màn ảnh. Ngày nay, những công cụ ấy có vẻ như quá sơ khai, nhưng hồi ấy đã có thể khiến Méliès và con cháu ông tạo nên phép kỳ diệu đầu tiên cho lãnh vực điện ảnh.

Chính người Pháp đã đi tiên phong trong loại hình nghệ thuật này, tạo động lực thúc đẩy công nghệ phim trường sáng tạo và tiến bộ không ngừng, thành nàng tiên thứ bảy trong lãnh vực nghệ thuật như chúng ta biết ngày hôm nay. Tuy nhiên, Anh, Bắc Âu, Ý (đi tiên phong với trường ca mang tính chất lịch sử như Quo Vadis?), Nga, Đức, Ấn Độ, Nhật Bản và tất nhiên cả Mỹ nữa, đã sớm tham gia vào lãnh vực này.

Gần cuối những năm 1920, người Mỹ đã bắt đầu dẫn đầu trong lãnh vực nghệ thuật này. Cùng với sự lớn mạnh của Hollywood và sự xuất đầu lộ diện của những nhân vật có thế lực quan trọng, cho ra đời hàng loạt trường quay với sự phát triển của kỹ nghệ âm thanh và sự ra đời của nghệ thuật âm nhạc Mỹ, đã và đang được cả thế giới công nhận là quốc gia đứng hàng đầu trong lãnh vực phim hợp với thị hiếu của đại đa số quần chúng. Hoa Kỳ đã xuất khẩu những sản phẩm điện ảnh đi khắp mọi nơi trên thế giới. Cùng với phim nhựa, phong trào sùng bái các ngôi sao có phong cách và những kiểu ăn mặc khiến cho hàng triệu triệu đấng mày râu lẫn phái đẹp không tiếc tiền của và công sức thi nhau bắt chước.

Lịch sử điện ảnh không ngừng quyến rũ con người. Tự thân, những cuốn phim nhựa đã ghi lại sự thay đổi đến chóng mặt của tinh cầu chúng ta. Điện ảnh đã đáp ứng nhu cầu của từng người - Nào thể loại lãng mạn, kinh dị, phiêu lưu mạo hiểm, tình cảm, chiến tranh, lòng yêu nước và nghệ thuật khiêu vũ, dã sử và rất nhiều hình ảnh về một miền tây hoang dã đã thuộc về dĩ vãng. Phim nhựa có thể làm người ta thích thú, say mê cũng có thể làm người xem hoảng sợ, kinh động hoặc thất thần. Những bộ phim ấy đã mang con người đến những thế giới kỳ diệu. Cảnh trong phim có thể làm người ta khóc hoặc cười. Điện ảnh cung cấp những bữa ăn tinh thần, giáo dục con người, truyền đạt thông tin và giới thiệu với các dân tộc những nền văn hóa khác nhau ở khắp nơi trên trái đất. Nhưng trên tất cả, điện ảnh đã thành công rực rỡ trong lãnh vực giải trí.

Nói không ngoa, có hàng ngàn vạn cuốn sách giới thiệu về điện ảnh và những con người hoạt động trong giới phim trường. Rất nhiều cuốn sách có nhiều hình ảnh đẹp được phổ biến rộng rãi nhưng nội dung lại nghèo nàn. Vài đầu sách khác lại viết tổng quát, toàn diện về lịch sử điện ảnh có kèm theo những phân tích nhiêu khê của giới học giả. Những loại sách như vậy chẳng có giá trị gì mấy với một chuyên gia và rất khó hiểu với những người mộ điệu bình thường.

Còn nữa, hầu hết loại sách vừa kể trên đều có xu hướng chỉ bàn về phim ảnh của một quốc gia nào đó. Điều ấy đã tách chúng ta - về một nghĩa nào đó - ra khỏi một thế giới rộng lớn hơn, phong phú hơn. Còn loại sách tham khảo thì thường có hình thức không được bắt mắt cho lắm, trong khi những cuốn sách có tranh ảnh nhiều thì lại đưa ra những số liệu thống kê ngắn ngủi.

Còn cuốn sách này được trình bày theo loại ký sử niên đại, đang gặt hái được rất nhiều thành công khi chinh phục người đọc. Chúng tôi đã làm một cuộc hành trình xuyên suốt 100 năm của lịch sử điện ảnh và phim nhựa, phân tích những sự việc đã xảy ra bằng lối hành văn như báo chí thường sử dụng, khiến người nghe dễ hiểu hơn. Thành thực mà nói, cuốn Lịch Sử Điện Ảnh Thế Giới được minh họa phong phú và mang tính chất của một tờ nhật báo được mở rộng ở một số đề tài, nhằm vừa mang thông tin và niềm vui đến cho những người say mê điện ảnh, vừa cung cấp một cuốn sách tra cứu có một không hai, đáp ứng nhu cầu của người ái mộ hoặc sinh viên đang nghiên cứu lãnh vực này. Đúng là hầu hết những thông tin trong sách đều tập trung vào Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ, nơi đầu tiên phát triển kỹ nghệ điện ảnh, nhưng độc giả cũng sẽ có những trang thú vị đầy thông tin về điện ảnh thế giới qua từng năm, từng năm một.

Mời các bạn đón đọc Lịch Sử Điện Ảnh Thế Giới của tác giả David Thomson.