Lò Sát Sinh Số 5

“Đời là thế.”

Với Lò sát sinh số 5, Kurt Vonnegut đưa người đọc lần theo cuộc đời của Billy Pilgrim – một anh lính Mỹ đi qua Thế chiến thứ Hai rồi trở thành một bác sĩ đo thị lực vào thời bình. Những mảnh ghép cuộc đời anh ta lần lần hé lộ qua những cuộc du hành xuyên thời gian dường như đột ngột và ngẫu nhiên xảy đến với Billy Pilgrim, tạo thành bức tranh thân phận con người trong một cuộc chiến tranh lố bịch và điên rồ với những chấn thương chỉ có thể được nói đến bằng giọng điệu báng bổ và cười cợt.

Pha trộn giữa tự thuật và hư cấu, giữa phản chiến và khoa học viễn tưởng, giữa cảm giác hư vô và buồn cười nôn ruột, Lò sát sinh số 5 - tác phẩm được xem là lớn nhất của Kurt Vonnegut - là biên bản độc nhất vô nhị về Thế chiến thứ Hai nơi con người bị sự vô nghĩa nghiền nát.Xuất bản năm 1969, cuốn sách phản chiến đầy sức mạnh này đã sớm trở thành sách gối đầu giường của những người Mỹ phản đối chiến tranh Việt Nam bấy giờ.

Kurt Vonnegut Jr. (1922-2007) được xem là một trong những nhà văn Mỹ có ảnh hưởng nhất thế kỉ 20. Nổi tiếng với chất hài hước đen đầy báng bổ trong các tác phẩm của mình, Kurt Vonnegut khi còn sống được xem là một Mark Twain đương đại.

***

LÒ SÁT SINH SỐ 5

Hay

CUỘC THẬP TỰ CHINH CON NÍT 
ĐIỆU NHẢY BẮT BUỘC VỚI CÁI CHẾT

Của

KURT VONNEGUT

MỘT NGƯỜI MỸ GỐC ĐỨC THẾ HỆ THỨ TƯ HIỆN SỐNG PHÈ PHỠN Ở MŨI COD [LẠI CÒN HÚT THUỐC QUÁ CỠ THỢ MỘC], NGƯỜI TỪNG LÀ TRINH SÁT BỘ BINH MỸ, THƯƠNG BINH, TÙ BINH, TỪNG CHỨNG KIẾN TRẬN BOM THIÊU RỤI THÀNH PHỐ DRESDEN THUỘC ĐỨC, NƠI ĐƯỢC MỆNH DANH LÀ “THÀNH FLORENCE BÊN DÒNG ELBE”, CÁCH ĐÂY ĐÃ RẤT LÂU, VÀ CÒN SỐNG ĐỂ KỂ LẠI CÂU CHUYỆN NÀY. ĐÂY LÀ MỘT TIỂU THUYẾT ĐẠI ĐỂ KỂ THEO KIỂU TÂM THẦN PHÂN LIỆT PHONG CÁCH ĐIỆN TÍN VỀ HÀNH TINH TRALFAMADORE, QUÊ HƯƠNG CỦA ĐĨA BAY. HÒA BÌNH.

Cuốn "Lò Sát Sinh Số 5" của Kurt Vonnegut, qua bản dịch của Quân Khuê, là một tác phẩm đặc biệt nổi bật trong văn học phản chiến, pha trộn giữa hiện thực và khoa học viễn tưởng. Vonnegut đã tạo ra một khuôn mẫu mới mẻ bằng cách kể lại cuộc đời của Billy Pilgrim, một cựu chiến binh Thế chiến thứ Hai, người có khả năng "du hành xuyên thời gian" và trải nghiệm sự kiện lịch sử như thảm sát Dresden.

Vonnegut dùng cách kể chuyện không theo thứ tự thời gian truyền thống để phản ánh sự lộn xộn, sự vô nghĩa và tác động tâm lý của chiến tranh đối với con người. Phong cách viết của ông, với sự pha trộn giữa hài hước đen và chỉ trích xã hội, không chỉ giúp giảm nhẹ những chủ đề nặng nề mà còn thể hiện sự phản kháng mạnh mẽ đối với những thảm kịch không thể tránh khỏi trong chiến tranh.

Cách mà Vonnegut khắc họa Billy Pilgrim cũng đặc biệt gây ấn tượng. Nhân vật này không chỉ là nạn nhân của chiến tranh mà còn là biểu tượng cho sự đau khổ cá nhân được đẩy lên đến mức tưởng tượng, với những hành trình qua nhiều chiều không gian và thời gian. Qua đó, tác giả bày tỏ quan điểm rằng chiến tranh là một trò hề bi thảm, một chuỗi các sự kiện mà trong đó con người có vẻ như bất lực trước số phận và sự điều khiển của lực lượng lớn hơn.

"Lò Sát Sinh Số 5" với thế giới của Tralfamadore, nơi không có thời gian tuyến tính, không những thách thức quan niệm truyền thống về ký ức và trải nghiệm mà còn là phép ẩn dụ sâu sắc cho cách mà chúng ta đối mặt với đau thương và tuyệt vọng. Vonnegut qua đó gợi ý rằng, trong một thế giới tưởng chừng không có lối thoát, việc chấp nhận sự vô thường và vô nghĩa của cuộc sống có thể chính là cách duy nhất để tiếp tục tồn tại.

Cuốn sách không chỉ là một tác phẩm văn học kinh điển mà còn là một tuyên ngôn sâu sắc về nhân tính, chiến tranh, và sự tìm kiếm ý nghĩa trong hỗn loạn. Vonnegut đã để lại một dấu ấn không thể phai mờ trong lĩnh vực văn học hiện đại, và "Lò Sát Sinh Số 5" là một trong những tác phẩm quan trọng nhất giúp ông đạt được điều đó.
 

"Lò Sát Sinh Số 5" không chỉ giới hạn trong việc phản ánh hậu quả của chiến tranh mà còn khám phá sâu sắc về tính ngẫu nhiên và hỗn loạn của cuộc sống. Sự kiện Billy Pilgrim bị bắt cóc bởi những sinh vật ngoài hành tinh từ hành tinh Tralfamadore là một phần quan trọng của cuốn sách, mang đến cái nhìn độc đáo về thời gian và tồn tại. Trong khi trái đất chúng ta nhìn thời gian như một chuỗi liên tiếp các sự kiện, thì với Tralfamadore, mọi sự kiện đều xảy ra đồng thời, và cái chết chỉ là một điểm trong không gian thời gian mà người ta có thể lướt qua mà không cảm thấy đau đớn hay sợ hãi.

Qua bản dịch của Quân Khuê, ngôn từ của Vonnegut trở nên gần gũi hơn với độc giả Việt, nhưng vẫn giữ được vẻ sắc sảo, hài hước đặc trưng của tác giả. Dịch giả đã thành công trong việc truyền tải những cảm xúc phức tạp và những chuyển biến tâm lý của nhân vật, làm cho câu chuyện không chỉ là một trải nghiệm đọc thú vị mà còn là một bài học sâu sắc về phản chiến và nhân sinh.

Bên cạnh đó, việc Vonnegut liên tục lặp lại câu "và như thế là xong" mỗi khi một cái chết xảy ra trong sách không chỉ nhấn mạnh sự tất yếu và chấp nhận cái chết như một phần của cuộc sống mà còn thể hiện thái độ thản nhiên, chấp nhận mà không cảm thấy tuyệt vọng. Điều này cung cấp một cái nhìn táo bạo và khác biệt về cách con người có thể đối mặt với những bi kịch, mà không cần phải giam mình trong đau khổ.

"Lò Sát Sinh Số 5" là một tác phẩm độc đáo, thách thức cả về nội dung lẫn hình thức, phản ánh tài năng và tầm nhìn của Kurt Vonnegut như một nhà văn có ảnh hưởng lớn. Đó là một cuốn sách mà bất kỳ ai quan tâm đến văn học hiện đại, đặc biệt là văn học Mỹ, không thể bỏ qua.

***

Cảm nhận về sách Lò Sát Sinh Số 5 của Kurt Vonnegut

Lò Sát Sinh Số 5 là một tác phẩm độc đáo và đầy ám ảnh, đưa người đọc vào hành trình phi tuyến tính cùng Billy Pilgrim, một người lính Mỹ lạc lõng trong Thế chiến thứ Hai. Qua những mảnh ghép ký ức rời rạc và những chuyến du hành thời gian đầy ngẫu nhiên, Vonnegut vẽ nên bức tranh trần trụi về thân phận con người trước sự tàn khốc và vô nghĩa của chiến tranh.

Điểm nổi bật của tác phẩm:

• Sự kết hợp độc đáo giữa các thể loại: Lò Sát Sinh Số 5 đan xen giữa tự thuật, hư cấu, phản chiến, khoa học viễn tưởng, tạo nên một phong cách viết độc đáo và đầy sáng tạo.
• Giọng văn châm biếm và mỉa mai: Vonnegut sử dụng giọng văn châm biếm sắc sảo để phơi bày sự vô nghĩa và tàn ác của chiến tranh. Những câu nói của Billy Pilgrim, dù có phần ngây thơ, vẫn mang đầy ý nghĩa chua chát về bản chất con người và sự phi lý của thế giới.
• Hình ảnh ẩn dụ và biểu tượng: Tác phẩm sử dụng nhiều hình ảnh ẩn dụ và biểu tượng, như lò sát sinh, hành tinh Tralfamador, để truyền tải thông điệp về sự vô nghĩa của chiến tranh và sự mong manh của kiếp người.
• Nhân vật Billy Pilgrim: Billy Pilgrim là một nhân vật phức tạp và đáng nhớ. Anh ta là hiện thân của những con người bị tổn thương bởi chiến tranh, luôn mang trong mình nỗi ám ảnh về những gì đã xảy ra. Hành trình phi tuyến tính của Billy Pilgrim cũng là hành trình khám phá bản thân và tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống.

Lò Sát Sinh Số 5 là một tác phẩm có sức ảnh hưởng lớn, không chỉ bởi giá trị nghệ thuật mà còn bởi thông điệp phản chiến mạnh mẽ. Tác phẩm đã lay động trái tim của hàng triệu độc giả trên thế giới và tiếp tục được xem là một trong những tác phẩm văn học kinh điển của thế kỷ 20.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo thêm một số đánh giá khác về tác phẩm:

• "Lò Sát Sinh Số 5 là một kiệt tác văn học, một tác phẩm phản chiến đầy ám ảnh và day dứt." - The New York Times
• "Vonnegut đã viết nên một câu chuyện không chỉ về chiến tranh mà còn về bản chất con người và ý nghĩa cuộc sống." - The Guardian
• "Lò Sát Sinh Số 5 là một tác phẩm có sức ảnh hưởng mạnh mẽ, sẽ khiến bạn suy ngẫm mãi về chiến tranh và hòa bình." - The Washington Post

Kết luận:

Lò Sát Sinh Số 5 là một tác phẩm đáng đọc cho tất cả những ai yêu thích văn học và quan tâm đến những vấn đề về chiến tranh, hòa bình và bản chất con người. Tác phẩm sẽ mang đến cho bạn những trải nghiệm độc đáo và những bài học quý giá về cuộc sống.

Mời bạn đón đọc Lò Sát Sinh Số 5 của tác giả Kurt Vonnegut & Quân Khuê (dịch).