Nàng Binodini

---

Tóm tắt & Review (Đánh Giá) tiểu thuyết Nàng Binodini của tác giả Rabindranath Tagore & Hồng Tiến (dịch) & Mạnh Chương (dịch).

Nguyên tác: Chokher Bali (Binodini: A Novel)

Dịch giả: Hồng Tiến - Mạnh Chương

Nhà xuất bản: Đà Nẵng

Tóm tắt & Đánh giá tiểu thuyết Chokher Bali (Nàng Binodini) của Rabindranath Tagore

• Dịch giả: Hồng Tiến, Mạnh Chương
• Nhà xuất bản: Đà Nẵng

Tóm tắt nội dung

Tiểu thuyết Chokher Bali (1903), tên tiếng Việt là Nàng Binodini, là một tác phẩm tiêu biểu của văn xuôi hiện đại Ấn Độ, xoay quanh cuộc đời của Binodini - một góa phụ trẻ trung, thông minh và quyến rũ. Lấy bối cảnh Bengal cuối thế kỷ 19, câu chuyện phản ánh sâu sắc những bất công xã hội, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến phụ nữ, như chế độ tảo hôn, giáo dục bị chèn ép, và sự cô lập của các góa phụ.

Binodini trở thành "cái gai trong mắt" giữa tình bạn với Ashlata - một thiếu nữ vô tư, vợ của Mahendra, người đàn ông từng từ chối kết hôn với Binodini. Trong nỗ lực giành lại Mahendra, Binodini phát sinh tình cảm với Behari, người bạn trung thành của Mahendra. Cuối cùng, Binodini phải đối diện với sự hối hận và lựa chọn rời xa tất cả để tìm kiếm sự bình yên.

Những điểm nổi bật

1. Chủ đề xã hội mạnh mẽ:
   Chokher Bali không chỉ kể câu chuyện cá nhân mà còn chất vấn các chuẩn mực xã hội. Thông qua nhân vật Binodini, Tagore phơi bày sự bất công với phụ nữ trong xã hội gia trưởng và thực dân.

2. Phong cách dòng ý thức:
   Đây được coi là tiểu thuyết hiện đại dòng ý thức đầu tiên ở văn xuôi Ấn Độ. Tagore khéo léo sử dụng những dòng suy nghĩ nội tâm phức tạp để khám phá sâu hơn tâm lý nhân vật, tạo sự đồng cảm mạnh mẽ.

3. Nhân vật nữ đa diện:
   Binodini không chỉ là kẻ quyến rũ hay người phụ nữ hối hận mà còn là biểu tượng của sự nổi loạn, trí tuệ, và sức mạnh. Ashlata ngây thơ, dễ tổn thương lại là hình ảnh của những phụ nữ bị xã hội trói buộc.

4. Ngôn ngữ giàu hình ảnh:
   Văn phong Tagore giàu tính thi ca, đầy ắp hình ảnh thiên nhiên và ẩn dụ, thể hiện chiều sâu triết lý của ông.

Đánh giá

• Ưu điểm:
  Chokher Bali là một tác phẩm đột phá, vừa mang tính giải trí vừa có giá trị nhân văn sâu sắc. Tagore khai thác chân thực những xung đột nội tâm và những căng thẳng xã hội, giúp độc giả nhìn thấy sự phức tạp của con người.

• Nhược điểm:
  Một số độc giả hiện đại có thể thấy nhịp truyện chậm và mô tả quá chi tiết về tâm lý nhân vật.

Chuyển thể thành phim

Tác phẩm đã được chuyển thể thành phim nhiều lần, đáng chú ý nhất là bản năm 2003 của đạo diễn Rituparno Ghosh. Bộ phim nhận được nhiều lời khen vì đã tái hiện sinh động tinh thần của tiểu thuyết và sự phức tạp của các nhân vật.

Kết luận

Nàng Binodini là một tác phẩm văn học kinh điển, không chỉ giúp ta hiểu sâu hơn về xã hội Ấn Độ thế kỷ 19 mà còn gợi mở những câu hỏi vượt thời đại về tự do cá nhân và quyền bình đẳng. Tác phẩm xứng đáng được đọc và ngẫm nghĩ nhiều lần.

Điểm đánh giá: 4.5/5

***

Đọc lại tiểu thuyết Chokher Bali (Nàng Binodini) qua phim

Truyện kể Tagore của Anurag Basu sử dụng tiếng Hindi, không phải Bengal. Điều này được coi là một lựa chọn có mang tính chính trị (thậm chí bài xích bóng ma thực dân và hậu thuộc địa dai dẳng) nhất định, đồng thời khớp với tinh thần bài thực dân thấm đẫm trong truyện của Tagore.

Anurag Basu cẩn thận viết kịch bản, chỉ đạo xuyên suốt chùm tác phẩm và không quên đưa vào tác phẩm góc nhìn - hay chính tinh thần bài thực dân của chính mình. Chùm phim gồm 26 tập (mỗi tập 60 phút), mỗi tiểu thuyết được gói gọn trong 3 tập, mỗi truyện ngắn được chuyển tải thành 1 tập, nhưng có sự liền mạch nhất định giữa các tập.

Chokher Bali - ba tập đầu của chùm phim - được chuyển thể xuất sắc từ tiểu thuyết cùng tên ra mắt năm 1903 của Tagore. Khai thác chủ đề giáo dục nữ giới bị chèn ép, tệ tảo hôn, chế độ gia trưởng và số phận những người đàn bà góa, Chokher Bali thường được nhìn nhận là tiểu thuyết hiện đại dòng ý thức đầu tiên trong văn xuôi Ấn. Tác phẩm từng được chuyển thể thành phim.

Lúc sinh thời, đích thân Tagore đã xem và bày tỏ hài lòng với diễn xuất trong bản phim do đạo diễn Satu Sen thực hiện năm 1938. Bản phim do đạo diễn Rituparno Ghosh thực hiện năm 2003 được chiếu tại LHP Quốc tế Ấn Độ thứ 34, đoạt giải Phim tiếng Bengal hay nhất.

Ở Bengal, Ấn, thời kỳ thực dân Anh cuối thế kỷ 19 và 20, phụ nữ và thiếu nữ là bạn thân thường xưng hô bằng biệt danh, và Chokher Bali là cách hai cô gái trẻ Binodini và Ashlata gọi nhau. Giữa họ là tình bạn cay đắng, "cái gai trong mắt nhau" của một nàng góa trẻ - Binodini và Ashlata - người vợ thiếu niên của một thiếu gia.

Dù ra sức chiếm đoạt người chồng của bạn, người đã từng từ chối kết hôn mình, Binodini cũng có cảm tình với người em trai nuôi Behari. Nơi người phụ nữ hư cấu nhưng rất thật đầu thế kỷ này có thể nhìn thấy một góa phụ tuyệt vọng, một người bạn gái, một kẻ quyến rũ và một người phụ nữ ăn năn, hối hận.

Nhiều truyện kể cấp tiến và hấp dẫn

Tagore đã từng nói trong cuộc đời ông có ba thứ phải theo: "Thứ nhất, tôi là người Ấn Độ, tôi theo sự thật; cái gì là sự thật, là chân lý đấy là ông chủ của tôi. Thứ hai, tôi là nhà thơ thì phải yêu cái đẹp; người phụ nữ Ấn Độ, phong cảnh Ấn Độ, tâm hồn người Ấn Độ quá đẹp nên không thể không yêu. Thứ ba là cái thiện, nếu thiếu cái thiện, ta không phải là con người".

Không như hầu hết văn sĩ cùng thời mình, Tagore chưa bao giờ tránh né khắc họa chân dung phức tạp của nhân vật mà còn trao cho chúng ta nhiều truyện kể đầy cấp tiến và hấp dẫn. Phụ nữ của Tagore thông minh, vô tư, bạo dạn và thích phiêu lưu.

Truyện của ông thường tạo dựng những người phụ nữ tự tin, dồn họ vào chân tường cốt để nêu những chất vấn về uy quyền, chuẩn mực và tập quán xã hội, càng khiến họ thêm phần quyến rũ và thân thương. Phụ nữ trong Tagore - như có người từng nói - mạnh mẽ hệt như nam giới cũng có thể yếu đuối và thụ động.

Xuyên suốt và nhất là nửa đầu, chùm Truyện kể Tagore sử dụng hầu hết chất liệu từ thời kỳ Sadhana - Toàn mãn - bốn năm hoàng kim 1891 - 1895 trong cả sự nghiệp sáng tác đồ sộ của Tagore.

Trong Kabuliwala (Người Kabul, tập 7), ta có tình bạn ngọt bùi giữa Rahmat - một người Afghanishtan trung niên bán trái cây với Mini - một bé gái Bengal. 10 năm sau, khi được thả khỏi tù vì ẩu đả trên phố, Rahmat phát hiện Mini nay đã lớn và sắp sửa kết hôn. Ta thấy trong The story of a Muslim Girl (Chuyện kể cô gái đạo Hồi, tập 22) những phụ nữ Hồi giáo bị xã hội Ấn từ khước rốt cuộc cũng tìm thấy chốn tựa nương...

Nữ diễn viên Amrita Puri thủ vai chính Charutala trong Broken Nest (Vỡ Tổ, tập 9 và 10 của chùm phim) chia sẻ việc đóng nhân vật Charutala là một giấc mơ. Cũng như Binodini, Charutala ngoại tình, lạc lõng bơ vơ giữa "bầu không khí chính trị của Ấn Độ cũng nóng như khí hậu". "Các câu chuyện khai thác trong chùm phim có một vẻ quyến rũ của thế giới cũ, một cảm giác đậm thi ca như dịch chuyển chúng ta trở về thời kỳ trước", Amrita Puri nhận xét.

Tagore là nhà thơ châu Á đầu tiên được trao giải Nobel văn học (1913), nhưng ông vĩ đại hơn danh hiệu này rất nhiều. Cả thế giới tôn vinh ông là một trong số ít nhân tài toàn diện; ông viết kịch, thơ, nhạc, tiểu thuyết, giáo dục, triết... Đến nay, ông là nhà thơ Ấn Độ có tác phẩm được đọc nhiều nhất ở Ấn Độ và trên thế giới bao gồm Việt Nam. *** Rabindranath Tagore, hay Rabindranath Thakur, (6 tháng 5 năm 1861 – 7 tháng 8 năm 1941) là một nhà thơ Bengal, triết gia Bà La Môn và nhà dân tộc chủ nghĩa được trao Giải Nobel Văn học năm 1913, trở thành người châu Á đầu tiên đoạt giải Nobel.

Ebook khác của Rabindranath Tagore tại Mộc Thư:

• ...

Tagore sinh tại Kolkata, Tây Bengal, Ấn Độ trong một gia đình trí thức truyền thống ở nhiều lĩnh vực. Bấy giờ, Calcutta là trung tâm giới trí thức của Ấn Độ. Có rất nhiều nhà văn, học giả, kịch tác gia... thường xuyên đến nhà Tagore để đàm luận vấn đề, tổ chức hòa nhạc, diễn kịch... Cha ông là Devendranath Tagore, một nhà triết học và hoạt động xã hội nổi tiếng, từ lâu ông muốn con mình trở thành luật sư nhưng Tagore không thích. Dù sao thì Tagore được hun đúc trong một môi trường văn hóa rất ưu việt. Khi đi học, cậu được học tất cả trên mọi lĩnh vực nhưng cậu thích nhất thơ ca, tiểu thuyết và kịch.

Mặc dù thơ chiếm ưu thế trong sự nghiệp của Tagore với hơn 1.000 bài (50 tập thơ) – bắt đầu từ việc năm 14 tuổi ông được đăng bài thơ “Tặng hội đền tín đồ Ấn Độ giáo”, ông cũng để lại nhiều tiểu thuyết (12 bộ dài và vừa), luận văn, hàng trăm truyện ngắn, kí, kịch (42 vở), 2000 tranh vẽ,... Không kém phần nổi tiếng trong số các tác phẩm của ông là hơn 2.000 bài hát, ngày nay được gọi là Rabindra Sangeet và được xem là kho tàng văn hoá Bengal, ở cả Tây Bengal thuộc Ấn Độ lẫn Bangladesh, liên quan sâu sắc tới mọi lĩnh vực.

Văn xuôi của Tagore đề cập đến các vấn đề xã hội, chính trị, giáo dục và nhãn quan của ông về tình huynh đệ phổ quát của con người. Thi ca của ông, xuất phát từ một tinh thần sâu sắc và sự hiến dâng, thường có nội dung ca ngợi thiên nhiên và cuộc sống. Đối với ông, sự phong phú muôn màu vẻ của cuộc sống là nguồn vui bất tận không mang yếu tố trần tục. Chủ đề tình yêu là mô-típ bàng bạc trong khắp các tác phẩm văn chương của ông.

Các bài hát của ông được chọn làm quốc ca của cả Ấn Độ và Bangladesh. Năm 1913, ông đoạt giải Nobel về văn chương cho bản dịch tiếng Anh của tác phẩm Gitanjali (Thơ dâng) của ông. Những tập thơ tiêu biểu của ông là Thơ dâng, Balaca, Người làm vườn, Mùa hái quả, Ngày sinh, Thơ ngắn...

Tagore cũng viết một số tác phẩm để phục vụ cho phong trào giải phóng Ấn Độ. Ông từ chối tước Hiệp sĩ (knight) của Hoàng gia Anh để phản đối cuộc thảm sát Jaliyaanwala Bagh (Amritsar) năm 1919 mà lính Anh đã nã súng vào nhóm thường dân tụ tập không vũ trang, giết hơn 500 người đàn ông, phụ nữ và trẻ em vô tội.

Quan điểm về giáo dục dẫn đưa ông thành lập trường của mình, gọi là Brahmacharyashram (brahmacaryāśrama, trung tâm giữ giới Phạm hạnh, brahmacarya), tại Santiniketan ở Tây Bengal năm 1901, nơi cha ông để lại mảnh đất cho ông làm tài sản. Sau năm 1921, trường này trở thành Đại học Vishwa-Bharti và đặt dưới quyền quản lí của chính phủ Ấn Độ từ năm 1951.

Tagore rất nhạy cảm với các sự kiện thế giới xảy ra trong thời đại của mình và biểu hiện niềm đau cũng như nỗi thất vọng đối với chiến tranh. Ông luôn khao khát nền hoà bình cho thế giới.

Các chuyến đi vòng quanh thế giới (Tagore từng tới Việt Nam) của Tagore đã mài dũa sự am hiểu các đặc trưng đa dạng của ông về các nền văn minh và dân tộc. Ông được xem là thí dụ điển hình cho sự kết hợp tinh tế của phương Đông và phương Tây trong văn chương.

Ngày nay Tagore vẫn là nguồn cảm hứng cho hơn 200 triệu người Bengal sống ở Tây Bengal của Ấn Độ và Bangladesh cũng như nhiều người trên khắp thế giới.

Tagore gọi Gandhi là “Mahatma” – linh hồn vĩ đại, và Gandhi (cũng như mọi người Ấn Độ) gọi Tagore là “Gurudev” – thánh sư.

Thơ ông đến với độc giả người Việt qua các bản dịch của Đỗ Khánh Hoan, Đào Xuân Quý và một số dịch giả khác.

Mời các bạn tải đọc sách Nàng Binodini của tác giả Rabindranath Tagore & Hồng Tiến (dịch) & Mạnh Chương (dịch).

Mọi người cũng tìm kiếm