Tóm tắt & Review (Đánh Giá) sách Ngoại Giao Trung Quốc ebook của tác giả Trương Thanh Mẫn.
Năm 2009 là năm nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập vừa tròn 60 năm, và ngoại giao của đất nước Trung Quốc mới cũng đã trải qua quá trình 60 năm.60 năm này có thể chia thành hai giai đoạn, đó là giai đoạn 30 năm đầu kể từ khi nước Trung Quốc thành lập và 30 năm sau cải cách mở cửa từ năm 1978. Trong giai đoạn 30 năm đầu, nhiệm vụ chủ yếu của ngoại giao Trung Quốc là phản đối sự đe dọa của các nước lớn, củng cố độc lập, bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; nhiệm vụ chủ yếu trong 30 năm sau là phát triển và thay đổi để thích nghi dưới mọi hình thức, xây dựng môi trường quốc tế và môi trường xung quanh thật tốt để thúc đẩy kinh tế trong nước phát triển, từ đó thúc đẩy cả đất nước cùng phát triển.Hai giai đoạn 30 năm mà ngoại giao Trung Quốc đã trải qua vừa có một mối liên hệ rất rõ nét, vừa mang những đặc điểm nổi bật mang tính giai đoạn. 30 năm đầu, ngoại giao Trung Quốc đã giành được những thành tựu lớn trong việc củng cố chủ quyền, bảo vệ độc lập, đó là đã cắt đứt được các mối quan hệ ngoại giao mang lại bao điều nhục nhã cho Trung Quốc trong chế độ phong kiến, trên cơ sở bình đẳng cùng có lợi, Trung Quốc đã thiết lập mối quan hệ ngoại giao với các nước trên thế giới với một hình thức hoàn toàn mới, từ đó đã giành được cho mình vị thế bình đẳng và sự tôn trọng trên vũ đài quốc tế.
***
Có thể nói, không có đề tài thảo luận nào dễ gây tranh cãi như Trung Quốc, đặc biệt tại Việt Nam hiện nay. Phải thành thật thú nhận rằng, tôi là người hâm mộ Trung Quốc “từ đầu đến chân”, nhưng có khi cũng phải rà soát lại sự hâm mộ của mình khi có được thông tin mới. Chẳng ai phủ nhận rằng, Trung Quốc là một đất nước vĩ đại về nhiều mặt. Trên nhiều phương diện như: văn hóa, tổ chức chính trị, quản lý kinh tế, kinh doanh thương mại,… Trung Quốc có thể đóng vai trò làm tấm gương soi cho Việt Nam. Soi để học hỏi những điều tích cực và tránh né những sai lầm mà quốc gia khổng lồ này đã phạm phải (Cách mạng Văn hóa là một ví dụ).
Trên bình diện toàn cầu, việc học hỏi nghiên cứu về quốc gia khổng lồ này lúc nào cũng thu hút được sự quan tâm của giới trí thức và truyền thông. Trong quan hệ quốc tế ngày nay, Trung Quốc nghiễm nhiên đóng vai trò quyết định không thua kém gì so với các siêu cường thế giới khác. Trong bộ sách nổi tiếng Thế giới đi về đâu? (NXB. Thế Giới, Hà Nội, 2010), tác giả Grzegorz W. Kolodko đã dành rất nhiều trang giấy cho vai trò của Trung Quốc trong thế giới đương đại. Ông viết: “Trung Quốc đã đi theo con đường của Trung Quốc, là con đường đặc biệt đúng đắn nếu nhìn từ góc độ phát triển” (tr.316).
Bộ sách
Nhân Văn Trung Quốc của Nhà xuất bản Truyền bá Ngũ Châu với nhiều hình ảnh minh họa sinh động, đã cung cấp cho người đọc một bức tranh toàn cảnh về Trung Quốc đương đại sau 30 năm cải cách kinh tế. Tất cả các phương diện của kinh tế, văn hóa, xã hội Trung Quốc đều được đề cập đến một cách ngắn gọn, có sức khái quát cao, dễ cho người đọc nắm bắt được những thông tin cơ bản: chế độ chính trị, kinh tế, lịch sử, văn hóa, xã hội, địa lí, pháp luật, ngoại giao, quốc phòng, dân tộc, tôn giáo, khoa học, kỹ thuật, giáo dục, môi trường. Có thể nói đây là bộ bách khoa toàn thư về Trung Quốc hiện đại. Tôi cảm thấy hơi thất vọng khi thấy thiếu những phần bàn về nghệ thuật, điện ảnh, văn học, triết học, ẩm thực, y học, phong thủy, nhưng có lẽ như vậy lại tốt hơn. Nếu những người chủ biên quá ôm đồm, bộ sách chắc chắn sẽ dầy gấp đôi, dễ làm người đọc khiếp đảm. Vả lại, đã có khá nhiều các bộ toàn thư khác liên quan đến văn học và triết học rồi, sự đóng góp của bộ sách sẽ không có điểm nhấn rõ rệt.
Bộ sách
Nhân Văn Trung Quốc gồm có:
- ...
***
Sách Ngoại Giao Trung Quốc, thuộc bộ Nhân Văn Trung Quốc của Nhà xuất bản Truyền bá Ngũ Châu, trình bày hành trình 60 năm ngoại giao của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (1949-2009), chia thành hai giai đoạn chính:
- Giai đoạn 30 năm đầu (1949-1978): Nhiệm vụ chính là bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, chống lại sự đe dọa từ các nước lớn. Trung Quốc tập trung cắt đứt các mối quan hệ ngoại giao bất bình đẳng từ thời phong kiến, thiết lập quan hệ mới dựa trên nguyên tắc bình đẳng và cùng có lợi. Thành tựu lớn là giành được vị thế bình đẳng và sự tôn trọng trên trường quốc tế.
- Giai đoạn 30 năm sau cải cách mở cửa (1978-2009): Chuyển trọng tâm sang phát triển kinh tế và thích nghi với thế giới. Ngoại giao Trung Quốc hướng tới xây dựng một môi trường quốc tế thuận lợi, đặc biệt là khu vực lân cận, để hỗ trợ kinh tế trong nước và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của đất nước.
Sách nhấn mạnh sự liên kết và khác biệt giữa hai giai đoạn: giai đoạn đầu đặt nền móng cho độc lập và chủ quyền, giai đoạn sau tận dụng cơ hội toàn cầu hóa để nâng cao vị thế quốc gia. Đây là quá trình chuyển mình từ một quốc gia khép kín sang một cường quốc có ảnh hưởng mạnh mẽ trên vũ đài thế giới.
Đánh giá sách
Điểm mạnh:
- Tính khái quát cao: Sách cung cấp cái nhìn tổng quan về 60 năm ngoại giao Trung Quốc, chia rõ hai giai đoạn với mục tiêu và thành tựu cụ thể, giúp người đọc dễ dàng nắm bắt sự phát triển của chính sách đối ngoại.
- Hình ảnh minh họa sinh động: Thuộc bộ Nhân Văn Trung Quốc, cuốn sách sử dụng hình ảnh phong phú để làm nổi bật các sự kiện ngoại giao quan trọng, tăng tính trực quan và hấp dẫn.
- Tập trung vào cột mốc lịch sử: Việc phân tích hai giai đoạn 30 năm phản ánh rõ sự thay đổi chiến lược từ phòng thủ sang chủ động hội nhập, là một cách tiếp cận dễ hiểu và có ý nghĩa.
Điểm yếu:
- Thiếu chiều sâu và góc nhìn phê bình: Sách tập trung mô tả thành tựu mà không đi sâu vào các vấn đề gây tranh cãi trong chính sách ngoại giao Trung Quốc, như tranh chấp lãnh thổ (Biển Đông, Tây Tạng) hay các cáo buộc về “ngoại giao bẫy nợ”. Điều này khiến nội dung mang tính chất giới thiệu hơn là phân tích khách quan.
- Thiếu bối cảnh quốc tế chi tiết: Dù đề cập đến vị thế quốc tế của Trung Quốc, sách không so sánh sâu với các cường quốc khác hay phân tích tác động của chính sách ngoại giao Trung Quốc lên các khu vực cụ thể (như Đông Nam Á).
- Hạn chế về phạm vi văn hóa: Như bạn đã nhận xét về bộ sách, cuốn này không đề cập đến các khía cạnh văn hóa, triết lý hay nghệ thuật trong ngoại giao, vốn có thể làm phong phú thêm nội dung.
Ý nghĩa đối với độc giả Việt Nam:
- Với vị trí địa lý gần gũi và lịch sử quan hệ phức tạp với Trung Quốc, Việt Nam có thể học hỏi cách Trung Quốc chuyển từ chính sách đối ngoại khép kín sang hội nhập kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, cần thận trọng với những bài học tiêu cực, như cách Trung Quốc sử dụng sức mạnh kinh tế để áp đặt ảnh hưởng trong khu vực.
- Sách cũng giúp hiểu rõ hơn chiến lược ngoại giao của Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh các tranh chấp Biển Đông, dù vấn đề này không được đề cập trực tiếp.
So sánh với các tài liệu khác:
- So với Thế giới đi về đâu? của Grzegorz W. Kolodko, cuốn sách này ít nhấn mạnh vai trò địa chính trị toàn cầu của ngoại giao Trung Quốc, mà tập trung vào mô tả nội tại và các cột mốc lịch sử. Điều này phù hợp với mục tiêu của bộ Nhân Văn Trung Quốc – cung cấp thông tin cơ bản hơn là phân tích sâu sắc.
Kết luận
Ngoại Giao Trung Quốc là một tài liệu nhập môn hữu ích, mang đến cái nhìn tổng quan về hành trình 60 năm ngoại giao của Trung Quốc với cách trình bày súc tích và trực quan. Điểm mạnh nằm ở tính khái quát và hình ảnh minh họa, nhưng điểm yếu là thiếu chiều sâu và góc nhìn đa chiều. Đối với bạn – một người hâm mộ Trung Quốc – cuốn sách này có thể làm tăng sự ngưỡng mộ về cách quốc gia này khẳng định vị thế quốc tế, nhưng để hiểu đầy đủ hơn về các khía cạnh phức tạp và tranh cãi trong chính sách ngoại giao, bạn nên bổ sung từ các nguồn tài liệu khác.
Mời các bạn tải đọc sách Ngoại Giao Trung Quốc ebook của tác giả Trương Thanh Mẫn.
Mọi người cũng tìm kiếm