Nhật Ký Chiến Trường

---

Tóm tắt & Review (Đánh Giá) tiểu thuyết Nhật Ký Chiến Trường truyện của tác giả Dương Thị Xuân Quý.

Nhật Ký Chiến Trường là tập hợp những trang nhật ký và ghi chép của nhà văn, nhà báo Dương Thị Xuân Quý, phản ánh chân thực cuộc sống và chiến đấu trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Dương Thị Xuân Quý sinh ngày 19-4-1941 tại Hà Hội, quê quán thôn Phú Thị, xã Mễ Sở, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, trong một gia đình có truyền thống trí thức và yêu nước. Ông nội chị, cụ Dương Trọng Phổ, và bác ruột, ông Dương Bá Trạc, đều tham gia phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục và bị thực dân Pháp đày ra Côn Lôn. Cha chị, ông Dương Tụ Quán, là nhà giáo chuyển sang làm báo, trong khi bác ruột khác, ông Dương Quảng Hàm, là nhà nghiên cứu nổi tiếng.

Từ nhỏ, Dương Thị Xuân Quý đã say mê văn chương, bắt đầu viết nhật ký từ năm 7 tuổi khi sống cùng gia đình tại Thái Nguyên, thuộc chiến khu Việt Bắc. Sau ngày giải phóng thủ đô, chị học tại trường Trưng Vương (Hà Nội), rồi chuyển sang trường trung cấp mỏ ở Quảng Ninh, trước khi tham gia khóa đào tạo báo chí do Ban Tuyên huấn Trung ương tổ chức. Từ năm 1961 đến 1968, chị làm phóng viên cho báo Phụ Nữ Việt Nam, thường xuyên có mặt tại các vùng nông thôn miền Bắc. Dù mang thai tháng thứ sáu, chị vẫn xuống Quảng Nạp (Thái Bình) để vừa lao động cùng nông dân vừa sáng tác.

Khi Mỹ ném bom miền Bắc năm 1965, chị có mặt tại các vùng trọng điểm như Nghệ An, Hà Tĩnh, và cùng năm đó, chị viết đơn tình nguyện vào chiến trường miền Nam. Tháng 4-1968, để lại con gái 16 tháng tuổi, chị vượt Trường Sơn vào Nam, nơi chồng chị, nhà thơ Bùi Minh Quốc, đã tham gia chiến đấu từ trước. Đêm 8-3-1969, chị hy sinh tại thôn Thi Thại, xã Xuyên Tân (nay là Duy Thành), huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, trong một trận càn của quân Nam Triều Tiên, khi đang tìm cách thoát khỏi vòng vây cùng đồng đội.

Nhật Ký Chiến Trường, xuất bản năm 2007 bởi Nhà xuất bản Văn Nghệ, không phải tiểu thuyết truyền thống mà là tập hợp những trang viết sống động, chân thực từ chiến trường, cùng với tác phẩm Hoa Rừng (gồm truyện ngắn và bút ký) mà chị để lại trước khi hy sinh ở tuổi 28.

Đánh giá

Nhật Ký Chiến Trường là một tác phẩm đặc biệt, kết hợp giá trị văn học, lịch sử và nhân văn, mang đến góc nhìn độc đáo của một nữ nhà báo chiến trường trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

• Giá trị lịch sử và tính chân thực:
  Với vai trò phóng viên, Dương Thị Xuân Quý sở hữu khả năng quan sát tinh tế và ghi chép chi tiết. Những trang nhật ký của chị không chỉ là ký ức cá nhân mà còn là tài liệu quý giá, tái hiện sống động chiến trường miền Nam, từ các trận đánh ác liệt đến đời sống thường nhật của quân và dân. Góc nhìn của một phụ nữ trong chiến tranh càng làm tăng thêm sự đặc biệt và sâu sắc của tác phẩm.
• Tình cảm và sự hy sinh:
  Tác phẩm khắc họa rõ nét tình mẫu tử và nỗi đau của người mẹ phải xa con nhỏ để lên đường chiến đấu. Sự hy sinh của chị – rời bỏ gia đình, con thơ và cuối cùng là mạng sống – là minh chứng cho tinh thần yêu nước mãnh liệt. Điều này không chỉ gây xúc động mà còn làm nổi bật ý chí kiên cường của thế hệ đi trước.
• Văn phong và cảm xúc:
  Vì là nhật ký, văn phong của Nhật Ký Chiến Trường mang tính thô mộc, không trau chuốt nhưng lại rất chân thành và giàu cảm xúc. Sự mộc mạc ấy chính là sức mạnh, tạo nên sự gần gũi và lay động lòng người. Người đọc có thể cảm nhận rõ tâm trạng, suy tư của tác giả giữa khói lửa chiến tranh.
• Ý nghĩa giáo dục và nhân văn:
  Cuốn sách là lời nhắc nhở mạnh mẽ về những hy sinh của thế hệ cha ông để giành độc lập và tự do. Đồng thời, nó tôn vinh vai trò của phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến, khẳng định sức mạnh tinh thần và lòng quả cảm của họ. Với thế hệ trẻ hôm nay, đây là một nguồn cảm hứng để trân trọng hòa bình và hiểu hơn về lịch sử dân tộc.

Kết luận

Nhật Ký Chiến Trường không chỉ là một tác phẩm văn học mà còn là một di sản lịch sử, ghi dấu hành trình ngắn ngủi nhưng đầy ý nghĩa của Dương Thị Xuân Quý – một nhà văn, nhà báo quả cảm. Tác phẩm mang đến cho người đọc cái nhìn sâu sắc về chiến tranh, lòng yêu nước và sự hy sinh, đồng thời để lại bài học về trách nhiệm và lòng tự hào dân tộc. Đây là một cuốn sách đáng đọc, không chỉ vì giá trị nghệ thuật mà còn vì ý nghĩa nhân văn và lịch sử sâu đậm mà nó truyền tải.

***

Nhà văn, nhà báo Dương Thị Xuân Quý sinh ngày 19-4-1941 tại Hà Hội, quê quán thôn Phú Thị, xã Mễ Sở, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên trong một dòng tộc trí thức, nghệ sĩ yêu nước chống thực dân Pháp. Ông nội chị, cụ Dương Trọng Phổ, từ rất sớm đã vận động cho Đông Kinh Nghĩa Thục, bị thực dân Pháp đày ra Côn Lôn. Phụ thân chị, ông Dương Tụ Quán là một nhà giáo sau chuyển sang làm báo, chủ trương tờ Văn Học tạp chí, rồi tạp chí Tri Tân. Bác ruột chị, ông cử Dương Bá Trạc vừa tham gia tích cực trong Đông Kinh Nghĩa Thục vừa viết báo viết văn. Sau khi đàn áp Đông Kinh Nghĩa Thục, thực dân Pháp mời ông làm tri huyện nhưng ông từ chối và tiếp tục hoạt động chống Pháp, bị chúng đày ra đảo Côn Lôn trước cụ Dương Trọng Phổ ít ngày. Một người bác ruột nữa của Dương Thị Xuân Quý là nhà nghiên cứu nổi tiếng Dương Quảng Hàm. Hai người anh con bác ruột của chị là các họa sĩ Dương Bích Liên, Dương Cẩm Chương.
Có năng khiếu và say mê văn chương, cô bé Dương Thị Xuân Quý đã thích ghi nhật ký từ 7 tuổi, khi đang sống với gia đình tại Thái Nguyên thuộc chiến khu Việt Bắc. Sau ngày giải phóng thủ đô, Dương Thị Xuân Quý về Hà Nội học trường phổ thông cấp 2 Trưng Vương, rồi ra Quảng Ninh học trường trung cấp mỏ, sau đó về học khóa báo chí do Ban Tuyên huấn trung ương mở. Tốt nghiệp khóa học, chị về làm phóng viên báo Phụ Nữ Việt Nam từ năm 1961 đến năm 1968. Là một phóng viên năng nổ và xông xáo, Dương Thị Xuân Quý đã có mặt ở nhiều vùng nông thôn trên miền Bắc. Mang thai con đến tháng thứ sáu, chị vẫn về Quảng Nạp (Thái Bình), đi cấy đi gặt với bà con xã viên để vừa viết báo vừa viết văn. Khi giặc Mỹ ném bom miền Bắc, Dương Thị Xuân Quý đã có mặt ngay tại các vùng trọng điểm tuyến lửa Nghệ An, Hà Tĩnh năm 1965. Cùng năm ấy, chị viết đơn tình nguyện xin được vào chiến trường miền Nam chiến đấu. Tháng 4 năm 1968, chị lên đường vượt Trường Sơn vào miền Nam, khi con gái mới 16 tháng tuổi, và chồng chị, nhà thơ Bùi Minh Quốc thì đã có mặt ở chiến trường từ một năm trước đó. Đêm 8-3-1969, Dương Thị Xuân Quý anh dũng hy sinh tại thôn Thi Thại, xã Xuyên Tân (nay là Duy Thành) huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam trong một trận càn quét ác liệt của giặc Nam Triều Tiên khi chị cùng đồng đội từ dưới hầm bí mật bò lên cố tìm cách thoát ra khỏi vòng càn.

Ngã xuống giữa tuổi 28 phơi phới thanh xuân, Dương Thị Xuân Quý để lại cho đời tác phẩm “Hoa rừng” (gồm các truyện ngắn, bút ký viết trên miền Bắc và trong thời gian ngắn ngủi ở miền Nam) cùng tấm gương ngời sáng của một nhà văn - chiến sĩ hy sinh vì sự nghiệp độc lập cho dân tộc và tự do cho mỗi con người.

BÙI MINH QUỐC

---

Thông tin ebook

Tên sách: Nhật ký chiến trường
Tác giả: Dương Thị Xuân Quý
Nhà xuất bản Văn Nghệ
Năm xuất bản 2007
-----
Nguồn: Báo Quảng Nam

Mời các bạn tải đọc sách Nhật Ký Chiến Trường truyện của tác giả Dương Thị Xuân Quý.

Mọi người cũng tìm kiếm