Rong Chơi Miền Chữ Nghĩa Tập 5

---

Tóm tắt & Review (Đánh Giá) sách Rong Chơi Miền Chữ Nghĩa Tập 5 của tác giả An Chi.

Từ nhiều năm nay, bạn đọc khắp nơi đã biết đến và ái mộ học giả An chi qua các bài viết của ông được đăng tải trên báo chí. những bài viết này phần nhiều thuộc lĩnh vực từ nguyên học, tập trung vào việc truy tìm và giải thích những thay đổi về ngữ âm và ngữ nghĩa của các từ, các địa danh tiếng việt. Đây quả thật là một công việc khó, đòi hỏi không chỉ vốn kiến thức sâu rộng trong lĩnh vực ngôn ngữ mà còn cần đến vốn hiểu biết về lịch sử, văn hóa và nhiều khi cả sự từng trải của bản thân người nghiên cứu.

Cũng chính bởi sự khó khăn, phức tạp đó mà mỗi khi một kiến giải được học giả An chi đưa ra thường nhận được nhiều ý kiến phản hồi. có ý kiến đồng tình, có ý kiến còn nghi ngại và cả những ý kiến phản đối, thậm chí có cả những “va chạm”. có nhiều kiến giải được trao đổi qua lại nhiều lần trên báo chí và cả trên mạng facebook. hơn một lần học giả An chi đã chủ động tuyên bố phoọc-phe (bỏ cuộc) để chấm dứt những tranh luận mà ông cho là “vô ích” - tất nhiên là sau khi ông đã trả lời cặn kẽ bạn đọc và người phản đối kiến giải của ông, nhưng vì độc giả thấy chưa “đã”, tiếp tục phản hồi nên ông vẫn đăng đàn trả lời, tạo nên những bài viết “hậu phoọc-phe” thú vị. cũng  có lần ông công khai thừa nhậnmột phần kiến giải của mình có chỗ còn lầm lẫn. Điều đó thể hiện một thái độ tranh luận thẳng thắn, cởi mở, khoa học, sẵn sàng đi đến cùng của sự việc.

Mỗi kiến giải của học giả An chi  đều xuất phát từ sự nghiên cứu, đối sánh nghiêm cẩn; được trình bày khúc chiết, khoa học, “nói có sách, mách có chứng”, với một phong cách “rất An chi”– thẳng thắn, không khoan nhượng, giàu cảm xúc… Điều này thực sự hấp dẫn người đọc. những kiến giải của ông không chỉ góp phần làm sáng tỏ nguồn gốc, sự biến đổi của nhiều từ ngữ trong văn chương, trong lời ăn tiếng nói hàng ngày; mà còn đóng góp vào việc nghiên cứu lịch sử, văn hóa nước nhà, ví như khi ông bàn về chữ “cồ” trong quốc hiệu “Đại cồ việt”, về bốn chữ “Bùi thị hý bút” trên di vật gốm chu Đậu… chính giá trị và sức hấp dẫn trong các bài viết của học giả An chi đã thôi thúc chúng tôi xuất bản bộ sách Rong chơi miền chữ nghĩa với ba tập dày dặn, tập hợp những bài viết của ông đăng trên các báo: Đương thời, Người đô thị, An ninh thế giới, Năng lượng mới. hy vọng rằng mỗi bài viết trong bộ sách này sẽ đưa quý độc giả vào một cuộc rong chơi thú vị và say mê, rong chơi để thêm hiểu, thêm yêu tiếng việt và cùng nhau gìn giữsự trong sáng của tiếng nước mình.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc xa gần! ***

Tóm tắt sách "Rong Chơi Miền Chữ Nghĩa Tập 5" của tác giả An Chi:

Rong Chơi Miền Chữ Nghĩa Tập 5 là cuốn sách tập hợp các bài viết của học giả An Chi, được đăng trên các báo như Thanh Niên, Giác Ngộ, và Văn Hóa Phật Giáo. Các bài viết này chủ yếu xoay quanh việc giải thích nguồn gốc, sự biến đổi ngữ âm và ngữ nghĩa của từ ngữ trong tiếng Việt, cũng như những vấn đề ngữ pháp, thành ngữ, điển cố trong văn hóa Đông Tây.

Tập sách này gồm 165 mục từ, trong đó nhiều bài viết đưa ra các kiến giải chi tiết về từ ngữ, thành ngữ thường gặp, và những vấn đề trong các từ điển tiếng Việt hiện nay. Học giả An Chi không chỉ tập trung vào việc giải nghĩa mà còn phê phán những sai sót trong các từ điển như Tự vị Annam Latinh và các từ điển tiếng Việt khác. Bên cạnh đó, ông cũng chỉ ra những sai lầm phổ biến trong việc sử dụng từ ngữ trong báo chí và nghiên cứu học thuật.

Các bài viết trong sách thể hiện sự am hiểu sâu sắc về ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam, kết hợp với một phong cách viết thẳng thắn, khoa học nhưng cũng rất cảm xúc, mang đến những kiến thức bổ ích cho độc giả về ngôn ngữ và lịch sử văn hóa Việt.

Đánh giá sách:

Rong Chơi Miền Chữ Nghĩa Tập 5 là một công trình nghiên cứu giá trị, mang đến cho người đọc không chỉ những kiến thức về ngôn ngữ mà còn cả những góc nhìn sâu sắc về văn hóa và lịch sử Việt Nam. Các bài viết của học giả An Chi được trình bày rõ ràng, mạch lạc, và dựa trên các nghiên cứu khoa học vững chắc. Ông không ngần ngại phê phán những sai sót trong học thuật và báo chí, đồng thời cung cấp những kiến thức bổ ích về cách sử dụng từ ngữ trong tiếng Việt.

Điều đặc biệt ở cuốn sách này là khả năng kết nối giữa ngôn ngữ học và các vấn đề lịch sử, văn hóa, giúp người đọc có cái nhìn toàn diện về sự phát triển của tiếng Việt qua các thời kỳ. Sách không chỉ dành cho những người yêu thích ngôn ngữ mà còn là nguồn tài liệu quý giá cho những ai nghiên cứu về văn hóa và lịch sử Việt Nam.

Phong cách viết của học giả An Chi rất riêng biệt, thẳng thắn và không ngại đối diện với các tranh cãi. Điều này tạo nên sự hấp dẫn, khiến người đọc không chỉ học hỏi mà còn kích thích tư duy phản biện. Tập 5 của Rong Chơi Miền Chữ Nghĩa tiếp tục giữ vững chất lượng của các tập trước và là một đóng góp đáng quý cho kho tàng tri thức về ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam.

*** Tác giả An Chi tên thật là Võ Thiện Hoa, còn có các bút hiệu khác là Huệ Thiên, Huyện Thê, Viễn Thọ. Mặc dù đã bước sang tuổi 82 nhưng ông vẫn còn khá minh mẫn. Theo nhà thơ Phan Hoàng, Phó chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM: “Bằng tình yêu nước mãnh liệt, thời trẻ ông An Chi tự mình vượt tuyến ra Bắc mang theo lá thư giới thiệu của một cán bộ cấp cao gửi giới thiệu cho một cán bộ cấp cao khác nhưng vì lòng tự trọng ông đã không đưa lá thư ấy mà chấp nhận những ngày tháng cơ cực tự khẳng định mình, như đi làm công nhân, dạy học rồi khi có thời gian lại mày mò nghiên cứu chữ nghĩa. Ở ông luôn hội tụ đầy đủ tính cách của người Nam bộ hào sảng và giản dị. Những vấn đề học thuật ông đưa ra đôi khi xảy ra tranh cãi gay gắt nhưng đều xuất phát từ sự nghiên cứu, đối sánh nghiêm cẩn; được trình bày khúc chiết, khoa học, “nói có sách, mách có chứng”, với một phong cách “rất An Chi” - thẳng thắn, không khoan nhượng, giàu cảm xúc…”.

Học giả An Chi kể thêm: “Tôi vốn sinh ra học giỏi… toán nên từng theo học bộ môn này ở trường Sư phạm. Sau này bạn bè khuyên tôi học mấy môn khoa học xã hội tốt nghiệp dễ xin việc làm nên tôi mới chuyển hướng qua… văn học. Nhờ có vốn ngoại ngữ: Anh, Pháp, Tây Ban Nha và chữ Hán nên tôi có thể đọc nhiều loại sách khác nhau. Năm 9 tuổi, loạn lạc xảy ra liên miên nên gia đình cho tôi về Chợ Lớn học ở mấy trường người Tàu dạy nên tôi có bạn bè là người Hoa nhiều. Mấy tiệm gần nhà mua sách báo cân ký về gói hàng nên tôi hay qua chơi lùng đọc, nhờ vậy mà trao dồi, biết thêm nhiều kiến thức. Phía trước nhà, ba má tôi cho chị bán tạp hóa người Quảng Đông hành nghề nên rảnh rỗi tôi lại thọ giáo chị về cách phát âm chuẩn nhất. Sau này mới có điều kiện và vốn liếng từ ngữ để viết lách tranh luận với các cây đa cây đề trong lĩnh vực này…”. ***

460 trang nội dung sách với 165 mục từ, trong đó 162 mục từ đã được đăng trên Báo Thanh Niên từ số chủ nhật 21.1.2018 (Chỉ khác nhau một chữ G cuối mà rắc rối) đến số ra ngày 26.6.2022 (“Bát gạo” là gì?). Còn lại 3 mục từ là 3 bài viết trên tạp chí Giác ngộ số ra ngày 15.10.2021 (Tên húy chính xác của Lễ Thành Hầu là Cánh), tạp chí Văn hóa Phật giáo số ra ngày 1.9.2020 (Người Việt có 3 thứ chữ viết), cuối cùng là bài độc lập trên Facebook (Ký ức ngắn ngủi của tôi về ông Khai Trí).

Không chỉ giúp bạn đọc hiểu đúng nguồn gốc của từ ngữ, thành ngữ trong tiếng Việt, các điển cố điển tích trong lịch sử văn hóa Đông Tây, học giả An Chi trong Rong chơi miền chữ nghĩa tập 5 nhẹ nhàng phê phán: “Dịch sai từ quyển từ điển nghiêm túc” ở quyển Tự vị Annam Latinh của Pierre Pigneaux de Béhaine (Bá Đa Lộc) do Hồng Nhuệ Nguyễn Khắc Xuyên dịch phần nghĩa bằng tiếng Latin sang tiếng Việt (NXB Trẻ, 1999) cùng các cuốn từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên, từ điển từ láy do Hoàng Văn Hành chủ biên, từ điển Khmer - Việt của Hoàng Học…

Ông cũng nhẹ nhàng phê phán các hiện tượng viết sai trên báo chí hằng ngày như trong bài Mũ áo xênh xang trên Người đô thị ngày 15.4.2019, tác giả viết: “khăn phula từ tên hãng Furla”. An Chi viết: “Không biết lấy ở đâu ra chi tiết “khăn phula từ tên hãng Furla” chứ Furla là nhà chế tác đồ da cao cấp do Aldo Furlanetto tại Bologna sáng lập từ năm 1927 tại Ý” (tr.396). Hay một nhà nghiên cứu Hán Nôm trẻ nổi tiếng là PGS-TS Trần Trọng Dương khi công bố “Khảo cứu từ điển song ngữ Hán Việt Nhật dụng thường đàm của Phạm Đình Hổ” (NXB Văn học, 2016), ông nêu ra 5 ví dụ phiên sai, phiên thiếu, rồi kết luận: “Phiên âm còn kém, hiệu khảo chưa đạt!” (tr.8).

Đọc Rong chơi miền chữ nghĩa tập 5, chúng ta sẽ còn rất thích thú khi được học giả An Chi cắt nghĩa cho những từ thường dùng dễ lẫn như Điểm yếu và Yếu điểm (tr.92), Đao hay Dao to búa lớn? (tr.246), Vô tiền khoáng hậu là một cách nói sai (tr.330)…

Học giả An Chi tên thật là Võ Thiện Hoa, bút hiệu quen thuộc khác là Huệ Thiên. Ông sinh ngày 27.11.1935 tại Sài Gòn, quê tại Gia Định (nay là Q.Bình Thạnh, TP.HCM). Vượt tuyến ra Bắc tháng 5.1955, tốt nghiệp trường Sư phạm Trung cấp Trung ương, ông đi dạy học cùng làm nhiều nghề khác. Từ năm 1975, ông trở về Nam, công tác ở ngành giáo dục. Về hưu non, đọc sách và nuôi chim kiểng chơi, năm 1990 ông bắt đầu cộng tác với tạp chí Kiến thức ngày nay rồi phụ trách chuyên mục Chuyện Đông chuyện Tây của tạp chí này từ năm 1992 - 2007. Những kiến giải của học giả An Chi đã được tập hợp trong các cuốn: Chuyện Đông chuyện Tây, Những tiếng trống qua cửa các nhà sấm… Bộ tác phẩm Chuyện Đông chuyện Tây dày dặn hơn 2.500 trang đã đoạt giải ba Giải Sách quốc gia lần thứ ba.

Bộ sách Rong chơi miền chữ nghĩa 5 cuốn cũng khoảng 2.500 trang tập hợp những bài giải đáp của ông trên nhiều tờ báo, nội dung bàn nhiều về ngữ nghĩa, đều do NXB Tổng hợp TP.HCM phát hành.

“Qua bộ sách Rong chơi miền chữ nghĩa, độc giả sẽ được “rong ruổi” qua đủ kiến thức kim cổ, đông tây khác nhau dưới ngòi bút, sự kiến giải khoa học của học giả An Chi”.

Trần Đình Ba

 

Mời các bạn tải đọc sách Rong Chơi Miền Chữ Nghĩa Tập 5 của tác giả An Chi.

Mọi người cũng tìm kiếm