Shuggie Bain - Chiếc Linh Hồn Nhỏ

Tác giả: Douglas Stuart
Dịch: Trần Quốc Tân
Thể loại: Văn học hiện đại, Tâm lý xã hội, Booker Prize
Đăng tại: Mộc Thư

Giới thiệu tác phẩm

"Nhan đề gốc Shuggie Bain vốn là tên riêng, nhưng nếu giữ nguyên, người đọc tiếng Việt khó có thể hình dung ra đó là tên của một nhân vật. Điều đó có thể cản trở cuộc dạo đầu chuyến chu du của chúng ta vào thế giới nhiều biến cố, gian truân và bất trắc của Shuggie… Vì thế người dịch quyết định gán thêm một nhan đề phụ: Chiếc linh hồn nhỏ. Chữ "chiếc" là lựa chọn có chủ đích để ám chỉ một cách gọi trung tính cho người thuộc cộng đồng LGBT. Với nhan đề tiếng Việt ấy, người dịch nợ nhà thơ Huy Cận. Chúng đến từ một câu trong bài Ê chề: Một chiếc linh hồn nhỏ/Mang mang thiên cổ sầu.

(Dịch giả Trần Quốc Tân)

Shuggie Bain là tiểu thuyết đầu tay của Douglas Stuart, giành giải Booker Prize 2020. Câu chuyện kể về Shuggie, một cậu bé sống cùng người mẹ nghiện rượu tại Glasgow thập niên 1980. Trong khi mọi thứ xung quanh sụp đổ vì nghèo đói, thất nghiệp và tuyệt vọng, tình yêu của Shuggie dành cho mẹ trở thành ánh sáng hiếm hoi trong bóng tối kéo dài.
 

"Chúng tôi sửng sốt vì cuốn tiểu thuyết đầu tay này tạo nên một bức tranh miêu tả hấp dẫn, đầy thương xót và gần gũi đến kinh ngạc về nghiện ngập, sự can đảm và tình yêu" - Nhận định này của các vị giám khảo như một lời chứng chắc nịch cho cuốn tiểu thuyết mà tính đến thời điểm này đã bán được hơn một triệu bản trên toàn cầu, sau khi bị hơn 30 nhà xuất bản từ chối. 

Shuggie Bain, tác phẩm thay đổi chính cuộc đời Douglas Stuart, là bức chân dung kép mang nhiều yếu tố tự thuật vẽ đứa con trai nhỏ và người mẹ, những người kẹt trong sự vô tận của tình yêu, sự tàn bạo của nghiện ngập và sự khốn quẫn của đói nghèo, trên phông nền thành phố Glasgow xỉn màu đang chìm sâu trong bệ rạc.

Được chia làm 5 phần (trải qua các mốc thời gian 1981, 1982, 1989, và hiện tại là 1992), gồm 32 chương, diễn ra ở lần lượt các địa điểm khác nhau trong thành phố Glasgow (Sighthill, Cổng mỏ, East End và South Side,) Shuggie Bain có hai nhân vật chính. Câu chuyện của tác phẩm là câu chuyện của cả hai, lúc riêng rẽ, lúc đan xen, nhưng không lúc nào tách rời nhau: cậu bé Shuggie Bain và mẹ cậu - Agnes Bain.

Agnes Bain, 40 tuổi, có chồng và ba con nhỏ, là người luôn cảm thấy bất mãn với thực tại: cô cực kỳ xinh đẹp và phù phiếm, và những gì cô mong ước đều không đạt được. Sau khi kết hôn với người chồng Công giáo và có hai đứa con là Catherine và Leek, cô bỏ chồng đi theo người tài xế taxi là Shug Bain, đẻ thêm Shuggie Bain, và chuyển về sống chung với bố mẹ ruột. Luôn hoài nhớ quá khứ khi còn là một thiếu nữ quyến rũ và nhiều mong đợi cho tương lai, giờ đây cô chán ghét tất cả, thấy mình "mục ruỗng, ngớ ngẩn và phì nộn". Cô khát khao tình yêu của chồng, một người chuyên ngoại tình, và khi bị anh bỏ đột ngột sau khi chuyển cả gia đình ra Cổng mỏ, một khu nhà cho thợ nằm ở rìa thị trấn khai thác mỏ, cô rơi vào nghiện ngập rượu chè không kiểm soát được.

Người đọc của Shuggie Bain dễ dàng thấy mình rơi vào cảm xúc mâu thuẫn: vừa thương hại Agnes Bain vì số phận đã trở nên thảm hại (đặc biệt ở một chương ngắn ngủi khi Agnes cai được rượu và sự tươi sáng ngất ngây tràn ngập), vừa căm ghét đến mức khinh bỉ sự yếu đuối của cô, việc cô bỏ bê con cái đến mức con cái lại phải thành người chăm sóc cho mẹ.

Nhưng chính ở những chương khi Agnes chìm ngập trong chất cồn, hình tượng Shuggie hiện lên vĩ đại hơn bao giờ hết. Có hai dòng chuyện chạy song song xuyên suốt Shuggie Bain: một của một cậu bé luôn bị coi là ẽo ợt, bị bắt nạt, đi tìm bản dạng giới của mình; và một của một đứa con trai bằng tình yêu muốn cứu vớt mẹ mình. 

Nội dung chính

Tác phẩm là bản giao hưởng đẫm nước mắt về tuổi thơ bị tổn thương, tình mẫu tử đầy phức tạp và sức mạnh phi thường của sự hy sinh. Shuggie không chỉ là một đứa trẻ sống trong nghịch cảnh, mà còn là biểu tượng của lòng nhân ái, của khát khao yêu thương giữa bạo tàn.

Link tải miễn phí tại Mộc Thư

Mọi người cũng tìm kiếm