Thiền Căn Bản

Tóm tắt & Review (Đánh Giá) sách Thiền Căn Bản của tác giả Ðại Sư Trí Khải & Hòa Thượng Thích Thanh Từ (dịch).

Tập sách này do chúng tôi góp ba quyển Tọa Thiền Tam-muội của Samgharakasa, Pháp Yếu Tu Tập Tọa Thiền Chỉ Quán và Lục Diệu Pháp Môn của Đại sư Trí Khải in chung lại và để tên là THIỀN CĂN BẢN.

Nói Thiền Căn Bản, quí độc giả đã nhận được ngay đây là phương pháp tu thiền có thứ lớp vững chắc. Phương pháp tu đây căn cứ trong các kinh Phật dạy theo thứ tự từ thấp đến cao. Bất cứ hạng người nào cũng tu được, nếu cố gắng và bền chí.

Kính mong quí độc giả tu Thiền thành công.

Thiền viện Thường Chiếu

Giữa mùa Đông 1998

THÍCH THANH TỪ ***

Nội dung:

• Cuốn sách tập hợp 3 quyển: Tọa Thiền Tam-muội của Samgharakasa, Pháp Yếu Tu Tập Tọa Thiền Chỉ Quán và Lục Diệu Pháp Môn của Đại sư Trí Khải.
• Nội dung chính xoay quanh phương pháp tu thiền căn bản, dễ hiểu, dễ áp dụng, phù hợp với mọi đối tượng.
• Sách hướng dẫn cách ngồi thiền đúng tư thế, cách điều chỉnh hơi thở, cách tập trung tâm trí và những phương pháp thiền quán khác nhau.
• Ngoài ra, sách còn trình bày những lợi ích của việc tu thiền đối với sức khỏe tinh thần và thể chất.

Đối tượng độc giả:

• Những người đang tìm kiếm phương pháp tu thiền đơn giản, hiệu quả.
• Những người muốn cải thiện sức khỏe tinh thần và thể chất.
• Những người muốn tìm hiểu thêm về Phật pháp.

Đánh giá:

Thiền Căn Bản là cuốn sách入門 thiền định giá trị dành cho những ai muốn bắt đầu tu thiền. Sách trình bày nội dung một cách rõ ràng, dễ hiểu, đi kèm với nhiều hình ảnh minh họa sinh động.

Ưu điểm:

• Nội dung đơn giản, dễ hiểu, dễ áp dụng.
• Phù hợp với mọi đối tượng, kể cả người mới bắt đầu.
• Có nhiều phương pháp thiền quán khác nhau để lựa chọn.
• Sách trình bày nhiều lợi ích của việc tu thiền.

Nhược điểm:

• Sách có thể hơi khô khan đối với một số người.
• Sách tập trung chủ yếu vào phương pháp thiền, chưa đi sâu vào triết lý Phật giáo.

Nhìn chung, Thiền Căn Bản là cuốn sách tham khảo hữu ích cho những ai muốn tìm hiểu về thiền định và muốn bắt đầu tu thiền. Sách sẽ giúp bạn có thêm kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hành thiền một cách hiệu quả.

***

Tóm Tắt Sách Thiền Căn Bản: Cuốn "Thiền Căn Bản" là một tập hợp ba quyển sách của Đại sư Trí Khải, bao gồm "Tọa Thiền Tam-muội", "Pháp Yếu Tu Tập Tọa Thiền Chỉ Quán" và "Lục Diệu Pháp Môn". Cuốn sách này cung cấp một hệ thống tu tập thiền định có thứ lớp, dựa trên các kinh điển Phật giáo và được biên soạn theo trình tự từ cơ bản đến nâng cao. Mục tiêu của cuốn sách là hướng dẫn người đọc cách thực hành thiền định để phát triển tinh thần, tăng cường sức khỏe tâm thần, và đạt được sự an lạc nội tâm.

Review (Đánh Giá) Sách Thiền Căn Bản: Cuốn "Thiền Căn Bản" là một nguồn tài liệu quý báu cho những ai muốn tìm hiểu và thực hành thiền định theo truyền thống Phật giáo. Các bài viết của Đại sư Trí Khải được trình bày một cách rõ ràng và chi tiết, giúp người mới bắt đầu có thể dễ dàng tiếp cận và hiểu được cốt lõi của thiền định.

Thiền Căn Bản không chỉ đơn thuần là một cuốn sách hướng dẫn thiền định mà còn là một cuốn sách thể hiện sâu sắc triết lý và văn hóa Phật giáo. Các câu chuyện và ví dụ trong sách, như câu chuyện về Trần Châm và sự giúp đỡ của Đại sư Trí Khải, làm nổi bật khả năng của thiền định trong việc biến đổi cuộc sống con người, không chỉ về mặt tinh thần mà còn về mặt thể chất và tâm lý.

Đối với những người đã có kinh nghiệm thiền định, cuốn sách này cung cấp các phương pháp và kỹ thuật tiên tiến hơn, giúp sâu sắc hóa và củng cố thực hành thiền định của họ. Đồng thời, cuốn sách còn mở rộng các kết nối giữa thiền định và các khía cạnh khác của Phật giáo, như giới luật và các bộ kinh điển, mang đến cho người đọc một cái nhìn toàn diện về con đường tu tập.

"Thiền Căn Bản" là một tài liệu không thể thiếu cho bất kỳ ai quan tâm đến thiền định và muốn tìm hiểu sâu hơn về truyền thống tu tập này. Cuốn sách không chỉ hướng dẫn thực hành thiền mà còn giúp người đọc hiểu được giá trị và ý nghĩa sâu sắc của thiền trong việc nuôi dưỡng tâm linh và thúc đẩy sự phát triển cá nhân.
 

Ngoài việc là một công cụ hướng dẫn thiền định, "Thiền Căn Bản" còn chứa đựng những bài học quan trọng về cách sống và tinh thần vượt qua khó khăn. Các phương pháp thiền định mà Đại sư Trí Khải trình bày không chỉ giới hạn trong việc ngồi tĩnh tâm, mà còn liên quan đến việc nhận thức và chuyển hóa các tâm lý và thói quen trong đời sống hàng ngày.

Sách cũng đề cập đến việc ứng dụng thiền định trong các tình huống thực tế, giúp người đọc phát triển khả năng tự quản lý cảm xúc và phản ứng trước những thử thách trong cuộc sống. Thông qua thiền định, người đọc có thể học cách giảm bớt sự căng thẳng, lo lắng và phát triển một cảm giác bình an, từ đó có thể đối mặt với các vấn đề một cách hiệu quả và tích cực hơn.

Cuốn sách không chỉ thu hút những người đã quen thuộc với thiền hoặc Phật giáo mà còn thu hút cả những người mới tìm hiểu về thiền. Dù là người mới bắt đầu hay người đã có nhiều kinh nghiệm, độc giả đều có thể tìm thấy các phần phù hợp để bắt đầu hoặc tiếp tục con đường tu tập của mình.

"Thiền Căn Bản" cũng là một cuốn sách cổ vũ tinh thần tự lực và tự cường, thúc đẩy mỗi cá nhân phát triển khả năng tự nhận thức và tự cải thiện. Bằng cách nhấn mạnh vào việc tự tu tập và tự hoàn thiện, Đại sư Trí Khải không chỉ dạy cách ngồi thiền mà còn dạy cách sống một cuộc đời có ý nghĩa và hạnh phúc.

"Thiền Căn Bản" không chỉ là một cuốn sách; nó là một hành trình khám phá bản thân và một công cụ để đạt được sự an lạc và hiểu biết sâu sắc về cuộc sống. Nó cung cấp cho người đọc các công cụ cần thiết để khám phá và khai thác tiềm năng tâm linh của bản thân, đồng thời tìm ra con đường riêng biệt của mình trong hành trình tâm linh.

***

Ðại Sư Trí Khải có người anh tên Trần Châm làm Tham tướng trong quân đội. Trần Châm được bốn mươi tuổi, một hôm đi đường gặp vị tiên tên Trương Quả Lão. Lão thấy tướng ông liền kêu lại bảo: "Ta xem tướng ông dương thọ đã hết, chỉ trong một tháng thì chết". Trần Châm nghe qua kinh hãi, đến hỏi kế với Ðại sư, Ðại sư bảo: "Anh nghe theo tôi dạy tu trì, chắc chắn sẽ qua khỏi". Trần Châm hứa vâng theo. Ngài bèn thuật pháp Tiểu Chỉ Quán đơn giản yếu lược này, bảo dụng công tu tập. Trần Châm y theo phương pháp tha thiết tu trì.

Hơn một năm, Châm gặp lại Trương Quả Lão, Lão thấy kinh ngạc, hỏi: "Ông không chết, có phải tại uống thuốc trường sanh chăng?". Châm đáp: "Không phải. Do em tôi là Trí Khải dạy tôi tu tập Chỉ, Quán tọa thiền nên được như vầy". Lão khen: "Phật pháp không thể nghĩ bàn, hay phản tử hoàn sanh, thật là hy hữu!".

Mấy năm sau, Trần Châm mộng thấy đến Thiên cung. Trong ấy có đề: "Nhà của Trần Châm, mười lăm năm sau sẽ sanh lên đây". Ðúng mười lăm năm sau, Trần Châm từ biệt quyến thuộc, ngồi kiết già yên ổn mà tịch.

Ðây là nguyên do Ðại Sư Trí Khải thuật bộ Chỉ Quán này.

TIỂU SỬ TÁC GIẢ: ÐẠI SƯ TRÍ KHẢI (538 - 597)

Ngài Sa môn Ðại Sư Trí Khải ở chùa Tu Thiền núi Thiên Thai thuật:

Ðại Sư Trí Khải sanh thời Ngũ Ðại vào đời Trần và đời Tùy năm Ðại Ðồng thứ 4 (538), đời nhà Lương. Ngài tên Trần Ðức An, pháp danh Trí Khải, người ở gần sông Dĩnh tỉnh Hồ Bắc. Thân phụ là Trần Khởi Tổ, đời vua Nguyên Ðế nhà Lương được phong Ích Dương Hầu. Thân mẫu Ngài là họ Từ. Vừa lọt lòng mẹ, Ngài có cặp lông mày hiện tám sắc, đôi mắt sáng lóng lánh. Cha mẹ yêu quí Ngài như châu ngọc. Còn nằm trong nôi mà Ngài đã biết chắp tay, khi ngồi thì xây mặt về hướng Tây. Lên bảy tuổi, Ngài theo mẹ đi viếng chùa, được thầy Trụ trì dạy tụng phẩm Phổ Môn, chỉ dạy qua một lượt, Ngài đọc thuộc làu. Ðến mười bảy tuổi Ngài phát tâm xuất gia, nhưng xin cha mẹ không cho. Một hôm, Ngài nằm mộng thấy đến dưới một hòn núi cao, chân núi nằm tận bể cả; trên đảnh có vị Sư vẫy tay gọi Ngài, rồi duỗi tay xuống tận chân núi kéo Ngài lên một ngôi chùa. Vị Tăng bảo:"Ông sau sẽ ở nơi này và cũng tịch tại đây. Hòn núi này tên Thiên Thai".

Ðược mười tám tuổi, cha mẹ lần lượt qua đời, Ngài liền từ biệt anh là Trần Châm đi xuất gia. Ngài xuất gia với người cậu họ, hiệu Pháp Chữ ở chùa Quả Nguyện, xứ Hành Châu. Ðến hai mươi tuổi, Ngài thọ giới Cụ túc và chuyên học giới luật. Những giới phẩm vi tế nào khai, giá, trì, phạm, Ngài đều thấu suốt. Ngài cũng thông cả kinh điển Ðại thừa Phương Ðẳng. Về sau, Ngài tụng kinh Pháp Hoa, kinh Vô Lượng Nghĩa, kinh Phổ Hiền Quán, chỉ trải qua hai mươi ngày thông cả ba bộ. Tiến lên, Ngài trì Phương Ðẳng thắng tướng được hiện tiền. Một đêm, Ngài nằm mộng thấy kinh điển ngổn ngang đầy cả thất, biết thân hiện ngồi trên tòa cao, chân đạp trên giường dây, miệng tụng kinh Pháp Hoa, tay sắp đặt lại kinh điển.

Sau nghe Tổ Nam Nhạc (Huệ Tư) ở tại núi Ðại Tô xứ Quảng Châu, Ngài liền đến lễ bái xin thọ giáo. Tổ bảo: "Ông xưa cùng ta đồng dự hội Linh Sơn nghe kinh Pháp Hoa, duyên xưa đeo đuổi, nay lại gặp đây". Tổ dạy Ngài tụng kinh Pháp Hoa, Ngài tinh tấn trì tụng không phút nào biếng trễ, tâm không khởi vọng niệm. Ngài chuyên tụng kinh Pháp Hoa trải qua mười bốn ngày, đến câu: "Thị chân tinh tấn, thị danh chân pháp cúng dường Như Lai", trong phẩm Dược Vương Bồ-tát Bổn Sự, thoạt nhiên nhập định. Trong định, Ngài thấy Phật thuyết pháp tại hội Linh Sơn chưa tan. Xuất định, Ngài đem chỗ sở đắc ấy thuật lại cho Tổ nghe. Tổ Nam Nhạc khen: "Duy ông chứng được, chỉ ta mới biết!". Về sau, Tổ lại bảo Ngài gia công tinh tấn. Ngài gia công dụng hạnh, tinh tấn trong bốn đêm vượt hơn công phu tu cả trăm năm. Khi ấy, Tổ Nam Nhạc bảo: "Chỗ sở đắc của ông mới là tiền phương tiện Pháp Hoa Tam-muội, chỗ phát trì mới được Sơ triền Ðà-la-ni. Ông được bốn món biện tài, dù có muôn ngàn nhà luận lý đến biện luận cùng ông cũng không thắng được, trong số người thuyết pháp, ông là bậc nhất".

Ngài y chỉ với Tổ Nam Nhạc độ bảy năm, Tổ khai đàn giảng kinh Bát-nhã, bảo Ngài thay Tổ giảng giải. Ngài vâng lời lên tòa giảng giải. Tổ nghe qua khen ngợi khôn cùng! Tổ kêu Ngài bảo: "Ta tuổi đã già, lâu nay hâm mộ núi Nam Nhạc, sẽ đến đó tu trì, ông ở lại hoằng dương đại pháp chớ khiến đoạn giống Phật pháp nơi người". Vâng lời dạy, không được theo lên núi Nam Nhạc, Ngài bèn hợp với các ông Mao Hỷ v.v... hai mươi bảy người đến Kim Lăng. Lúc đầu chưa ai biết Ngài nên không có người thỉnh pháp. Khi ấy có vị tăng hiệu Pháp Tế, tự khoe Thiền học, gặp Ngài đến, nằm dựa ghế hỏi: "Có người ở trong định nghe đất núi rúng động, biết có vị tăng quán lý vô thường, ấy là định gì?". Ngài đáp: "Là biên định chưa sâu, là tà chứng ám nhập. Nếu chấp, nếu nói thì định ấy chắc chắn phải mất". Pháp Tế nghe nói kinh hãi đứng dậy thưa: "Tôi thường được cái định này, vì nói cho người nghe nên đã mất". Từ đây, tiếng tăm Ngài đồn khắp, vua quan, cho đến dân dã đều rần rộ tìm đến cầu pháp qui y.

Ngài đã ba mươi tám tuổi, một hôm gọi đại chúng đến bảo rằng: "Ta lần đầu lên tòa giảng kinh, thính giả tuy ít mà người hiểu đạo nhiều; hội thứ hai giảng kinh thính giả ba bốn trăm mà người hiểu đạo lại ít; hội thứ ba giảng kinh thính giả mấy ngàn người mà người hiểu đạo lại càng ít. Như vậy đủ thấy Phật pháp không phải dễ đạt. Hoằng pháp như vầy, e không được lợi mấy cho đời, ta sắp lên núi Thiên Thai ẩn tu".

Ðến núi Thiên Thai, Ngài thấy có vị sư ở trong am Ðịnh Quang, mường tượng đã quen. Vị sư hỏi: "Ông nhận được ta chăng?". Ngài sực nhớ, đó là vị sư đã gặp trong mộng khi trước. Vị sư bảo: "Chỗ này là kim địa, chỗ của ta ở; phía Bắc là ngân địa, chỗ của ông ở". Ngài bèn đến phía Bắc sáng lập ngôi già lam. Ðêm ấy tự nhiên tiếng chuông trống vang rền, điềm chứng tỏ nơi đây thích hợp với Ngài. Phía Bắc ngôi già lam có một chót riêng tên Hoa Ðảnh, Ngài đến đó ngồi tu. Ðến quá nửa đêm chợt có tiếng sấm nổ, mưa gió ào đến, bọn yêu ma quỉ mị hiện ra nhiều hình dáng dễ sợ. Nhưng Ngài vẫn yên tâm lắng lặng, các loài ma túng thế rút lui. Sau chúng lại hiện hình cha mẹ, anh em đến nhiễu loạn Ngài, Ngài chỉ thầm niệm thật tướng, rõ suốt các pháp như huyễn hóa vốn không thể thấy. Liền đó, có vị thần tăng đến bảo: "Chế ngự được địch, thắng các ma oán, mới đáng gọi là dũng". Ở đây, Ngài thường cổ động việc phóng sanh.

Sau Ngài đến núi Ngọc Tuyền đất Kinh Châu kiến lập ngôi đạo tràng, đây là chỗ Ngài hoằng truyền giáo pháp cũng như Tông Thiên Thai. Về sau Ngài biên soạn bộ Ma-ha Chỉ Quán, Pháp Hoa Huyền Nghĩa, Pháp Hoa Văn Cú... đều tại đây.

Ngài thọ sáu mươi tuổi.

 

Mời các bạn mượn đọc sách Thiền Căn Bản của tác giả Ðại Sư Trí Khải & Hòa Thượng Thích Thanh Từ (dịch).