Thơ Faust

Trong đêm tối nghìn năm Trung cổ, nhân loại dần tỉnh giấc, dấn bước kiếm tìm giá trị bản thân và nhận thức thế giới. Trên chặng đường đó, đã sinh ra Faust – một nhân vật có thật, được huyền thoại hóa nhiều vào bậc nhất lịch sử thế giới, cả trong văn học dân gian lẫn văn học bác học, với đỉnh cao của mọi đỉnh cao là Faust của Johann Wolfgang von Goethe.

Là quân bài trong ván bài cá cược giữa Đức Chúa Trời và Quỷ, khi già nua, tinh thần kiệt quệ, Faust đã lấy máu mình ký kết một bản hợp đồng thật hoang đường – bán linh hồn cho Quỷ. Rồi Quỷ làm bùa phép, trẻ hóa vị học giả thông kim bác cổ. Faust, trong khát vọng cháy bỏng muốn khám phá bí mật của tự nhiên và tận hưởng lạc thú thế gian, diễu qua sân khấu cuộc đời với nhiều diện mạo. Nhưng dù là ai, kẻ ăn chơi phóng đãng, hay bậc anh hùng chinh phục thế giới, trong thời đại của phong trào ‘Bão táp và Xung kích’, Faust của Goethe – vẫn luôn là người hành động, không ngừng vươn lên, trưởng thành qua mọi bi kịch để nhận ra ý nghĩa của hiện hữu, vĩnh viễn là tượng đài trường tồn uy nghi cho tinh thần của nhân loại cách mạng và hiện đại.

“Faust là sự tinh túy trong sáng nhất, sâu sắc nhất của thời đại, được tạo ra từ những gì mà toàn bộ thời đại chứa đựng và cả những gì thời gian sẽ còn chứa đựng.”

– Friedrich Wilhelm Joseph Schelling, triết gia Đức

***

Cha của Goethe, Johann Caspar Goethe (1710–1782), sống cùng với gia đình ông trong một ngôi nhà lớn ở Frankfurt am Main, lúc bấy giờ là một phần của Đế quốc La Mã Thần thánh. Mặc dù là một luật gia, nhưng ông không kiếm tiền với nghề này mà sống nhờ vào tiền lời từ của cải mà cha ông đã để lại. Mẹ của Goethe, Catharina Elisabeth Textor (1731–1808), con gái của Thị trưởng của thành phố, cũng là một luật gia có tiếng tăm và xuất thân từ một gia đình giàu có, đã thành hôn với Johann Caspar 38 tuổi khi bà chỉ vừa 17. Nhờ vậy mà cả gia đình không bao giờ phải lo lắng về vấn đề tài chánh. Nhưng không may, tất cả các người con sau này của họ, ngoại trừ Goethe và em kế của ông, Cornelia Friderike Christiana, sinh vào năm 1750, đều chết trẻ.

Johann Caspar và các thầy gia sư đã dạy cho Goethe các bài học của tất cả các môn học phổ thông, đặc biệt là các ngôn ngữ (Latin, Hy Lạp, Pháp và Anh). Goethe cũng được học khiêu vũ, cưỡi ngựa và đấu kiếm. Ông không thích Giáo hội Công giáo La Mã, và cho rằng lịch sử của Giáo hội là "một mớ lỗi lầm và bạo lực" (Mischmasch von Irrtum und Gewalt). Ông thích hội họa. Goethe nhanh chóng thích văn học; Friedrich Gottlieb Klopstock và Homer là những tác giả đầu tiên được ông yêu thích. Ông cũng thích đi xem kịch, và rất thích các vở múa rối được tổ chức hằng năm trong nhà của ông –- một bối cảnh thông thường trong Wilhelm Meister.

Thời bấy giờ, vua nước Phổ là Friedrich II Đại Đế giành chiến thắng trong cuộc Chiến tranh Bảy năm (1756 - 1763), từ đó danh tiếng của ông vang xa. Sau này, Goethe cho hay, khi còn trẻ ông là một "Fritzisch" - tức người vô cùng ngưỡng mộ vị vua này. Là một người Frankfurt am Main, ông cũng nói tiếp:

Mời các bạn đón đọc Thơ Faust của tác giả Johann Wolfgang von Goethe.