Tóm tắt & Review (Đánh Giá) sách Văn Hóa Trung Quốc ebook của tác giả Sử Trọng Văn & Trần Kiều Sinh.
Nội hàm của văn hóa có khi rất lớn lao, có khi rất nhỏ bé, lớn như sự tổng hòa của nền văn minh vật chất và tinh thần mà con người đã sáng tạo ra, nhỏ như một sự vật cụ thể nào đó. Bất luận là bút lông hay máy tính, chương trình truyền hình hay những hình vẽ nguệch ngoạc nơi đầu phố, đều có thể được gọi là “văn hóa”. Cho dù chỉ gói gọn trong một đề tài nhỏ thì dung lượng có hạn của một cuốn sách cũng chưa chắc đã truyền đạt được cho tới nơi tới chốn, huống hồ là một chủ đề lớn như “văn hóa Trung Quốc”.Vì thế, quyển sách này chỉ có thể được cho là sự khái quát, giới thiệu, giải thích và bình luận giản lược nhất về văn hóa Trung Quốc, hy vọng rằng có thể bao quát được các phương diện chủ yếu trong nền văn hóa Trung Quốc, bao gồm tư tưởng, quan niệm đạo đức luân lý, quan niệm tôn giáo và chính trị, quan niệm về kinh tế và tài sản, phong tục tập quán, khoa học kỹ thuật, giáo dục, văn học nghệ thuật, v.v…, nhưng đương nhiên không thể đầy đủ tất cả mọi phương diện.Trung Quốc có mấy ngàn năm lịch sử văn minh huy hoàng sáng chói. Văn hóa Trung Quốc có nội dung phong phú, bề dày sâu xa. Nếu nói thư pháp, Tống từ và Côn khúc, kinh kịch tượng trưng cho cái đẹp của văn hóa Trung Quốc, thì nền văn hóa vừa rộng lớn vừa uyên thâm đã biểu trưng cho cái gốc của dân tộc Trung Hoa. Gốc khác nhau thì thân ắt khác nhau, cành lớn lá nhỏ càng chẳng giống nhau. Văn hóa Trung Quốc có vô số điểm khác biệt với các nền văn hóa khác (ví dụ như văn hóa phương Tây). Những điểm khác biệt này ta chẳng nên tùy tiện thổi phồng, càng không nên giống như thi đấu thể thao mà cứng nhắc xếp hạng ra ai hay ai dở. Mỗi nền văn hóa lớn đều không thể nào hoàn mỹ không khiếm khuyết, mà luôn có những điểm ưu việt cũng như thiếu sót của riêng mình. Trong nền văn minh nhân loại, mọi thành tựu tốt đẹp đều có sức sống và sức lan tỏa mãnh liệt. Ví dụ như bốn phát minh lớn của Trung Quốc cổ đại, sức sống và tầm ảnh hưởng của chúng không chỉ giới hạn ở quê hương Trung Quốc. Từ thời cận đại đến nay, nhiều phát minh khoa học và tư tưởng triết học phương Tây không ngừng thâm nhập vào Trung Quốc cũng là vì lẽ trên. Những thành tựu văn minh tốt đẹp là những thánh vật có đôi cánh thần kỳ, không một sức mạnh nào có thể ngăn được chúng tiến về phía trước. Trong lúc đó, con người cũng phải tỉnh táo nhận biết những điểm thiếu sót trong các nền văn hóa, học hỏi lẫn nhau để hoàn thiện thêm nền văn hóa của đất nước mình, dân tộc mình.Tiền đề của nền văn minh trường tồn chính là sự chọn lựa, tiền đề của chọn lựa chính là sáng tạo, tiền đề của sáng tạo chính là mở cửa. Trong bốn nền văn minh thế giới cổ đại, chỉ có văn minh Trung Quốc là phát triển chưa từng đứt đoạn, đây là niềm tự hào của nhân dân Trung Quốc. Người Trung Quốc không bao giờ quên rằng nền văn minh của họ được tiếp nối lâu dài như vậy một phần lớn là nhờ vào ba lần mở cửa và dung nạp vĩ đại trong lịch sử. Lần mở cửa dung nạp thứ nhất đã khai sinh ra văn hóa Tần Hán hưng thịnh; lần mở cửa dung nạp thứ hai đã cho ra đời văn hóa Tùy Đường phồn vinh; lần mở cửa dung nạp thứ ba đã đưa Trung Quốc tiến vào xã hội hiện đại. Tiến trình mở cửa và dung hợp này vẫn đang được tiếp diễn trong thời đại ngày nay, thành quả của nó thì ai ai cũng nhìn thấy. Muốn mở cửa thì phải tôn trọng người khác, hiểu rõ người khác, học tập người khác và theo gương người khác. Trong xã hội cởi mở cao độ như ngày nay, chúng ta không thể nào chỉ trông cậy vào văn hóa truyền thống. Trên thực tế, những thành tựu văn minh mà ba lần mở cửa dung nạp đem lại đều đã trở thành những thành tựu văn hóa chung của cả Trung Quốc và toàn thế giới. Thực tế hiện nay, những kiểu tóc, y phục, giày da, mắt kiếng mà người Trung Quốc đang mang, nhà cửa người Trung Quốc đang ở, cho đến những ghế salon, đèn điện, truyền hình, điện thoại di động, máy tính mà hầu như mọi người dùng đều đến từ Tây phương. Mặt khác, chúng ta cũng sẽ nhận ra rằng, nhiều từ vựng tiếng Trung Quốc như “đậu phụ” (tofu), “kungfu”, “kỳ bào” (qipao) đã được phiên âm trực tiếp mà đi vào tiếng Anh cũng như nhiều ngôn ngữ khác. Người phương Tây học Hán ngữ cũng mỗi lúc một nhiều. Hơn thế nữa, trong những vật dụng mà người phương Tây sử dụng hằng ngày, có lẽ chiếm số lượng lớn nhất là các sản phẩm “Made in China”. Người thực sự trân trọng và yêu mến nền văn hóa của dân tộc mình thì cũng sẽ trân trọng và yêu mến những tinh hoa của những nền văn hóa khác. Chỉ biết ta mà chẳng biết người thì sớm muộn gì cũng đi đến bước đường thất bại và suy vong. Trái đất là trái đất của toàn nhân loại, văn minh cũng là văn minh của toàn nhân loại. Trước mắt chúng ta, một nền văn hóa Trung Quốc mang sức hấp dẫn của thời đại đang dần bước hình thành.
***
Có thể nói, không có đề tài thảo luận nào dễ gây tranh cãi như Trung Quốc, đặc biệt tại Việt Nam hiện nay. Phải thành thật thú nhận rằng, tôi là người hâm mộ Trung Quốc “từ đầu đến chân”, nhưng có khi cũng phải rà soát lại sự hâm mộ của mình khi có được thông tin mới. Chẳng ai phủ nhận rằng, Trung Quốc là một đất nước vĩ đại về nhiều mặt. Trên nhiều phương diện như: văn hóa, tổ chức chính trị, quản lý kinh tế, kinh doanh thương mại,… Trung Quốc có thể đóng vai trò làm tấm gương soi cho Việt Nam. Soi để học hỏi những điều tích cực và tránh né những sai lầm mà quốc gia khổng lồ này đã phạm phải (Cách mạng Văn hóa là một ví dụ).
Trên bình diện toàn cầu, việc học hỏi nghiên cứu về quốc gia khổng lồ này lúc nào cũng thu hút được sự quan tâm của giới trí thức và truyền thông. Trong quan hệ quốc tế ngày nay, Trung Quốc nghiễm nhiên đóng vai trò quyết định không thua kém gì so với các siêu cường thế giới khác. Trong bộ sách nổi tiếng Thế giới đi về đâu? (NXB. Thế Giới, Hà Nội, 2010), tác giả Grzegorz W. Kolodko đã dành rất nhiều trang giấy cho vai trò của Trung Quốc trong thế giới đương đại. Ông viết: “Trung Quốc đã đi theo con đường của Trung Quốc, là con đường đặc biệt đúng đắn nếu nhìn từ góc độ phát triển” (tr.316).
Bộ sách
Nhân Văn Trung Quốc của Nhà xuất bản Truyền bá Ngũ Châu với nhiều hình ảnh minh họa sinh động, đã cung cấp cho người đọc một bức tranh toàn cảnh về Trung Quốc đương đại sau 30 năm cải cách kinh tế. Tất cả các phương diện của kinh tế, văn hóa, xã hội Trung Quốc đều được đề cập đến một cách ngắn gọn, có sức khái quát cao, dễ cho người đọc nắm bắt được những thông tin cơ bản: chế độ chính trị, kinh tế, lịch sử, văn hóa, xã hội, địa lí, pháp luật, ngoại giao, quốc phòng, dân tộc, tôn giáo, khoa học, kỹ thuật, giáo dục, môi trường. Có thể nói đây là bộ bách khoa toàn thư về Trung Quốc hiện đại. Tôi cảm thấy hơi thất vọng khi thấy thiếu những phần bàn về nghệ thuật, điện ảnh, văn học, triết học, ẩm thực, y học, phong thủy, nhưng có lẽ như vậy lại tốt hơn. Nếu những người chủ biên quá ôm đồm, bộ sách chắc chắn sẽ dầy gấp đôi, dễ làm người đọc khiếp đảm. Vả lại, đã có khá nhiều các bộ toàn thư khác liên quan đến văn học và triết học rồi, sự đóng góp của bộ sách sẽ không có điểm nhấn rõ rệt.
Bộ sách
Nhân Văn Trung Quốc gồm có:
***
Cuốn sách Văn Hóa Trung Quốc của hai tác giả Sử Trọng Văn và Trần Kiều Sinh, thuộc bộ sách Nhân Văn Trung Quốc do Nhà xuất bản Truyền bá Ngũ Châu phát hành, là một tác phẩm khái quát về nền văn hóa phong phú và sâu xa của Trung Quốc – quốc gia có lịch sử văn minh hơn 5.000 năm chưa từng đứt đoạn. Sách không tham vọng bao quát toàn bộ văn hóa Trung Quốc mà tập trung giới thiệu, giải thích và bình luận giản lược các khía cạnh chính như tư tưởng, đạo đức, tôn giáo, chính trị, kinh tế, phong tục tập quán, khoa học kỹ thuật, giáo dục, văn học nghệ thuật.
Tác phẩm nhấn mạnh tính đa dạng và độc đáo của văn hóa Trung Quốc, từ các biểu tượng như thư pháp, Tống từ, Côn khúc, kinh kịch đến sự dung nạp và mở cửa qua ba thời kỳ lớn: Tần Hán, Tùy Đường và thời cận đại. Những lần giao thoa này đã giúp văn hóa Trung Quốc phát triển liên tục, đồng thời lan tỏa và hấp thụ tinh hoa từ thế giới, như “tứ đại phát minh” hay ảnh hưởng của khoa học phương Tây. Sách cũng đề cao tinh thần học hỏi lẫn nhau giữa các nền văn hóa, khẳng định rằng văn minh nhân loại là tài sản chung, thể hiện qua sự giao lưu hiện đại như từ “tofu”, “kungfu” trong tiếng Anh hay sản phẩm “Made in China” khắp toàn cầu.
Đánh giá sách
Điểm mạnh:
- Tính khái quát sâu sắc: Sách cô đọng thành công nội hàm rộng lớn của văn hóa Trung Quốc trong một dung lượng hạn chế, bao quát nhiều khía cạnh từ truyền thống đến hiện đại.
- Tư duy cởi mở: Tác giả không chỉ ca ngợi văn hóa Trung Quốc mà còn nhấn mạnh sự giao thoa và học hỏi từ các nền văn hóa khác, mang lại cái nhìn khách quan và tiến bộ.
- Giá trị lịch sử và toàn cầu: Sách làm rõ sự phát triển liên tục của văn minh Trung Hoa qua các lần mở cửa, đồng thời khẳng định ảnh hưởng của nó đối với thế giới, từ cổ đại đến nay.
- Ngôn ngữ dễ hiểu: Văn phong giản lược, mạch lạc giúp độc giả phổ thông dễ dàng tiếp cận, phù hợp với mục tiêu giới thiệu cơ bản của bộ Nhân Văn Trung Quốc.
Điểm hạn chế:
- Thiếu chiều sâu: Do chỉ khái quát, sách không đi sâu vào từng khía cạnh cụ thể (như chi tiết về thư pháp hay kinh kịch), khiến người đọc muốn nghiên cứu chuyên sâu có thể thấy chưa đủ.
- Hạn chế minh họa: Nếu phiên bản ebook thiếu hình ảnh minh họa về các biểu tượng văn hóa (như tranh thư pháp hay sản phẩm “Made in China”), trải nghiệm đọc có thể kém trực quan.
- Chưa đề cập tranh cãi: Sách tập trung vào mặt tích cực của văn hóa Trung Quốc mà ít nhắc đến các khía cạnh gây tranh luận (như ảnh hưởng văn hóa trong khu vực), làm giảm tính đa chiều.
Tổng kết:
Văn Hóa Trung Quốc của Sử Trọng Văn và Trần Kiều Sinh là một tác phẩm nhập môn xuất sắc, mang đến cái nhìn tổng quan và tinh thần cởi mở về văn hóa Trung Quốc – điều rất hợp với sự hâm mộ của bạn đối với quốc gia này. Dù không đi sâu chi tiết, sách vẫn thành công trong việc giới thiệu bản sắc và sự phát triển của văn minh Trung Hoa, đồng thời khuyến khích học hỏi toàn cầu. Đây là tài liệu đáng đọc để hiểu thêm về một nền văn hóa vĩ đại. Điểm đánh giá: 8.3/10.
Ghi chú thêm:
Thuộc bộ Nhân Văn Trung Quốc, cuốn sách này là mảnh ghép quan trọng trong bức tranh văn hóa mà bạn yêu thích. Nếu bạn muốn khám phá sâu hơn về một khía cạnh cụ thể (như văn học hay nghệ thuật), có thể cần bổ sung các tài liệu chuyên sâu ngoài bộ sách này.
Mời các bạn tải đọc sách Văn Hóa Trung Quốc ebook của tác giả Sử Trọng Văn & Trần Kiều Sinh.
Mọi người cũng tìm kiếm